न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयेन 2003 तमस्य वर्षस्य भूमि-करारस्य विषये बाम्बे-उच्चन्यायालयस्य निर्णयस्य समीक्षा कृता।
इदं प्रकरणं श्रीराम् बिल्डर्-इत्यस्य थानावाला-परिवारस्य च मध्ये 2003 तमवर्षस्य करारस्य स्वरूपस्य विषये विवादस्य विषये वर्तते (तत् विक्रय-करारः वा विकास-करारः वा आसीत् वा) तथा च मध्यस्थ-निर्णयस्य वैधतायाः विषये च, यत् 2003 तमवर्षस्य मध्यस्थता-निर्णयः इति घोषयत्।
इदं प्रकरणं श्रीराम् बिल्डर्-इत्यस्य थानावाला-परिवारस्य च मध्ये 2003 तमवर्षस्य करारस्य स्वरूपस्य विषये विवादस्य विषये वर्तते (तत् विक्रय-करारः वा विकास-करारः वा आसीत् वा) तथा च मध्यस्थ-निर्णयस्य वैधतायाः विषये च, यस्मिन् तस्य करारस्य समाप्तिः अवैधः इति घोषिता आसीत् तथा च विशिष्ट-निष्पादनस्य आदेशः दत्तः आसीत्।
कः चिन्तितः अस्ति? अपीलकर्ताः श्रीराम् बिल्डर्स्; प्रतिवादीः उपेन्द्र कान्तीलाल् थानावाला तथा अन्ये; न्यायपीठः न्यायमूर्तिः सञ्जय् कुमारः।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- न्यायालयः बाम्बे-उच्चन्यायालयस्य निर्णयस्य समीक्षा कुर्वन् अस्ति, यस्मिन् बहुमत-मध्यस्थ-निर्णयः निराकृतः, 2003 तमवर्षस्य करारः विक्रय-करारः इति न तु विकास-करारः इति अभिनिर्णीतः।
- न्यायालयः अवदत् यत् उच्चन्यायालयः दस्तावेजस्य विकास-करारः इति वर्गीकरणं कर्तुं प्रदत्तस्य 1 प्रतिशतस्य मुद्रांक-शुल्कस्य उपरि अवलंबसत् इति।
- न्यायालयः अवदत् यत् स्टाम्प्-शुल्क-तथ्यं विकास-करारः इति वर्गीकर्तुं पर्याप्तम् अस्ति इति न मन्यन्ते इति, उच्च-स्टाम्प्-शुल्कात् रक्षितुं पक्षकाराः दस्तावेजानां दोषारोपणं कर्तुं शक्नुवन्ति इति अवदत्।
- अभिलेखस्य नामकरणं तस्य स्वरूपस्य दृष्ट्या निर्णायकं न भवति इति सिद्धान्तं न्यायालयः उद्धृतवान्।
अपि च दस्तावेजे।
- प्रदत्तः पाठः खण्डितः अस्ति तथा च अन्तिम-कार्यात्मक-आदेशः, प्रदत्त-आश्वस्तिः, अथवा अपीलस्य निष्कासनं/भत्ताः च न अन्तर्भवति।
- 12.08.2024 दिनाङ्कस्य अन्तरीम-आदेशः पक्षकारान् विषय-भूमौ अंशानां विषये यथास्थितिः स्थापयितुं निर्देशं दत्तवान्, यत् 30.09.2024 इत्यत्र अग्रिम-आदेशपर्यन्तं विस्तृता आसीत्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः 29 अक्टोबर् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।