न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयः एकसप्ताहाभ्यन्तरे'गोल्डन् अवर्'राहत-योजना आरभत इति आदेशं दत्तवान्।
अयं विषयः मार्गसुरक्षायाः, मोटारु-यानस्य दावानां च विषये सार्वजनिक-हित याचिका सम्बद्धः अस्ति, यत्र न्यायालयः'स्वर्णिम-कालस्य'आश्वस्तिः, मोटारु-यानस्य अन्तर्गतस्य दावेदारानां कृते अन्तरीम-आश्वस्तिः च योजनानां कार्यान्वयनं न कर्तुम् अभिसंबोधनम् अकरोत्।
अयं विषयः मार्गसुरक्षायाः, मोटारु-यानस्य दावानां च विषये सार्वजनिक-हितस्य व्याज्यस्य विषये अस्ति, यत्र न्यायालयः मोटारु-वाहन-अधिनियमः, 1988 इत्यस्य अन्तर्गतं'स्वर्णिम-कालस्य'उपशमनस्य, दावेदारानां कृते अन्तरीम-उपशमनस्य च योजनानां कार्यान्वयनं न कर्तुं अभिसंबोधनम् अकरोत्।
कः चिन्तितः अस्ति? याचिकाकर्ता-एस्. राजसीकरन्; प्रत्यर्थिनः-भारत-सङ्घः तथा अन्याः; पीठः-माननीयः न्यायमूर्तिः अभय एस्. ओका, माननीयः न्यायमूर्तिः उज्जल् भुयान् च।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- न्यायालयः अवदत् यत् मोटारु-यान-अधिनियमस्य धारा 162 (2) इत्यस्य अन्तर्गतं'सुवर्ण-कालस्य'योजना एकसप्ताहाभ्यन्तरे प्रवर्तिता भविष्यति इति।
- 'गोल्डन् अवर्'इत्यस्य अधिसूचित-योजना 2025 मे 9 दिनाङ्कपर्यन्तं अभिलेखे स्थापिता भवेत्, 2021 मे 13 दिनाङ्कपर्यन्तं अनुपालनाय सूचिबद्धः विषयः भवेत्।
- न्यायालयः केन्द्रसर्वकारस्य निर्देशं दत्तवान् यत्, मासचतुर्मासेषु अन्तः दावादाराणां कृते अन्तरीम-आश्वस्तिः प्राप्तुं मोटारु-यान-अधिनियमस्य धारा 164-ए इत्यस्य अन्तर्गतं योजना निर्मातुं।
- न्यायालयेन रजिस्ट्री इत्यस्मै ऐ. ए. नं. <ऐ. डी. 1. मध्ये आवेदनं, माननीयस्य न्यायमूर्तिः अभयमनोहर सप्रे इत्यस्य नेतृत्वे सर्वोच्चन्यायालयस्य मार्गसुरक्षासमितिं प्रति आवश्यककार्यार्थं प्रेषयितुं निर्देशः दत्तः।
- अमिकस्-क्यूरी इत्यस्मै कार्यान्वयनस्य विषये श्रवणार्थं राज्य-अधिवक्ताभ्यः मानक-परिचालन-प्रक्रियायाः (एस्. ओ. पि.) प्रतिलिपयः प्रददात् इति निर्देशः दत्तः।
अपि च दस्तावेजे।
- 8 जनवरी 2025 दिनाङ्कस्य पूर्वनिर्देशानां अनुपालनाय सर्वकारः क्षमायाचनाम् अकरोत्।
- न्यायालयः मोटारु-यान-अधिनियमस्य धारा 164-ए इत्यस्य कार्यान्वयनस्य विफलतां निराकृतवान्, यत् 2022 एप्रिल्-मासस्य 1 दिनाङ्कात् आरभ्य वर्षत्रयं यावत् अप्रवर्तितम् आसीत्।
- सामान्य-आश्वस्ति-परिषदेन दाखिलं ऐ. ए. नं. <ऐ. डी. 1> इतीदं, योजनायाः कार्यान्वयनार्थं मार्ग-अवरोधं न कल्पयिष्यति इति परिषदेन सूचितस्य अनन्तरं, प्रत्याहारम् इति निराकृतम्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः रेफ. डब्ल्यू. पी. (सी) नं. 295/2012 पी. ऐ. एल्-डब्ल्यू. 16 अक्टोबर् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।