न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयः-हत्यायाः प्रयत्नस्य आरोपस्य कृते गम्भीर-आघातस्य आवश्यकता नास्ति।
जलसमाधानस्य विवादात् उद्भूतस्य आक्रमणस्य विचारणायां हत्याप्रयत्नस्य आरोपः (आई. पी. सी. इत्यस्य धारा 307) समाविष्टः भवितुम् अर्हति वा इति विषये विवादः अस्ति।
सर्वोच्चन्यायालयेन स्पष्टीकृतं यत् यद्यपि धारा 307 इत्यस्य कृते गम्भीरं आघातं आवश्यकं घटकं नास्ति, तथापि अस्य प्रकरणस्य विशिष्टानि तथ्यानि अभियोगस्य परिवर्तनार्थं आवेदनं निराकृतुं निम्नन्यायालयस्य निर्णयस्य समर्थनं कृतवन्तः।
कः चिन्तितः अस्ति? याचिकाकर्ता-सुरेन्द्रकुमारः; प्रत्यर्थिनः-हरियाणा-राज्यस्य न्यायपीठः न्यायमूर्तिः जे. बी. पारदीवाला, के. विनोदचन्द्रन् च।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- सर्वोच्चन्यायालयः विशेष-अनुमति-याचिकां निराकृतवान्।
- न्यायालयः अवदत् यत् आघातस्य गम्भीरता अथवा मृत्योः सम्भावना ऐ. पि. सि. इत्यस्य धारा 307 आकर्षयितुं आवश्यकं घटकं नास्ति इति।
- न्यायालयः दृढीकृतवान् यत् आरोपं 307 धारा इति परिवर्तयितुं आवेदनस्य अस्वीकृतिः न्यायी आसीत् यतोहि प्रकरणस्य आरम्भिकेषु चरणेषु वधस्य हेतुः वा ज्ञानः वा न आरोपितः आसीत् इति।
- न्यायालयः अवदत् यत् यदि साक्ष्यात् युक्तियुक्तं न्याय्यं च कारणं भवति तर्हि विचारणस्य समये कस्यापि समये आरोपानां परिवर्तनं कर्तुं तस्य विशेषाधिकारः अस्ति इति।
- कानि अपि विचाराधीन-आवेदनानि निराकृतानि।
अपि च दस्तावेजे।
- न्यायालयः अनेकान् उदाहरणान् (यथा, मध्यप्रदेशराज्यं बनाम काशीराम्) उद्धृतवान् यत् यदि वधस्य उद्देशः अस्ति तर्हि सरलानि वा लघुानि वा क्षतयः धारा 307 इत्यस्य निराकरणं न कुर्वन्ति इति स्थापयितुं।
- न्यायालयः अवदत् यत् अभियोगस्य परिवर्तनार्थं आवेदनं, अभियोगपत्रं दाखिलस्य, संज्ञानस्य च अनन्तरं, विचारणस्य अन्तिमस्तरे, आहत-पीडितानां पूर्व-अभियोगं विना कृतम् इति।
- आदेशः 08 सेप्टेम्बर् 2026 दिनाङ्कः अस्ति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः 18 सेप्टेम्बर् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।