न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयेन पूर्व-उच्चन्यायालयस्य न्यायाधीशानां सह-विकल्पं बार्-कौन्सिल्-महिला-सदस्यत्वेन स्वीकृतम्।
एतत् प्रकरणं राज्य-बार-कौन्सिल्-मध्ये महिला-सदस्यानां सह-चयनस्य विषये पूर्वस्य सर्वोच्चन्यायालयस्य आदेशस्य संशोधनार्थं आवेदनपत्राणां विषये अस्ति।
मुख्यः विषयः आसीत् यत् उच्चन्यायालयस्य पूर्वजनाः न्यायाधीशाः सह-निर्वाचिताः भवितुम् अर्हन्ति वा इति, तथा च'वरिष्ठः'इति पदस्य योग्यतायाः व्याख्यां कथं करणीयम् इति।
कः चिन्तितः अस्ति? याचकाः-स्वाति सिन्हा तथा अन्यः; प्रत्यर्थिनः-भारत-सङ्घः तथा अन्यः-पीठः-मुख्यन्यायाधीशः सूर्यकान्त्, न्यायमूर्तिः जोय्मल्या बागची, न्यायमूर्तिः वी. मोहना च।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- न्यायालयेन 04.08.2026 दिनाङ्कस्य आदेशस्य संशोधनार्थं विविध-आवेदनानि निरसितानि।
- न्यायालयेन स्पष्टीकृतं यत् ये महिलाः अधिवक्ताः एस्. बि. सि. निर्वाचनेषु प्रतिद्बन्द्बिता कृतवन्तः, किन्तु असफलाः अभवन्, ते सह-विकल्पस्य माध्यमेन नामाङ्कनं कर्तुं अर्हन्ति इति।
- न्यायालयेन'वरिष्ठः'इति संज्ञां दीयते यत्, निर्वाचितानां एस्. बी. सी. सदस्यानां कृते उपयुक्तः, नियुक्तानां'वरिष्ठ-अधिवक्तानां'कृते सीमितः न भूत्वा मुख्यन्यायाधीशेन अनुसूचितः च दीर्घकालं यावत् व्यवहारे स्थितः व्यक्तिः इति।
- न्यायालयः अवदत् यत् संविधानस्य 220 अनुच्छेदः उच्चन्यायालयस्य पूर्वजनाः न्यायाधीशाः राज्य-बार्-कौन्सिल्-मध्ये सह-निर्वाचिताः न भवन्ति, यतः ते पुनः अभ्यासं कर्तुं न अपेक्षन्ते इति।
- न्यायालयेन निर्दिष्टं यत् त्रिपुरा-राज्य-बार्-कौन्सिल् इत्यस्य कुल-सदस्यत्वस्य पञ्चदशकस्य कारणात् केवलं एका महिला सदस्या सह-निर्वाचिता भविष्यति इति।
अपि च दस्तावेजे।
- न्यायालयः अवदत् यत् महिलानां प्रतिनिधित्वार्थं एषा व्यवस्था न्यायालयेन निर्मितः उपक्रमः अस्ति, यः संसदेन अथवा कार्यपालक-प्राधिकरणैः समुचित-विधानेन प्रलंबितः अस्ति इति।
- न्यायालयः अवदत् यत् विधि-वृत्ति-क्षेत्रे समान-प्रतिनिधित्वस्य दिशायाम् एषा पहलः'स्वागतमपि'अस्ति इति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः-रेफ़. स्वाति सिन्हा एण्ड ओर्स्. वि. यूनियन् आफ़ इण्डिया एण्ड ओर्स् इति योगमया एम्. जि. वि. यूनियन् आफ़ <ऐ. डि. 1> आवेदन-सङ्ख्या 2026 [डायरी नं (एस्). 51143/· 16 सेप्टेम्बर् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।