गौहाटी-उच्चन्यायालयः नागरिकत्व-प्रकरणस्य विदेशीय-वर्गीकरणस्य विरुद्धं निर्णयम् अददात्।

नागरिकानां कृते एतत् महत्त्वपूर्णम् अस्ति यतः एतत् ऐतिहासिक-अभिलेखेषु यथा मतदाता-सूच्यां, एन्. आर्. सि.-प्रविष्टेषु च आधृत्य नागरिकत्व-दावानां सत्यापनस्य विधिमानकं निर्देशयति।

कः चिन्तितः अस्ति? याचिकाकर्ता (अमिनुल् होक्), भारत-सङ्घः (गृह-मन्त्रालयः), भारतस्य निर्वाचन-आयोगः, अस्साम्-राज्यं, एन्. आर्. सि. इत्यस्य अस्साम्-समन्वयकः, अस्साम्-राज्यस्य विविधाः स्थानीय-आरक्षकाः, प्रशासनिक-अधिकारिणः च।

किं निश्चितम् आसीत्?

• याचिकाकर्तुः विदेशीय-न्यायाधिकरणस्य सङ्ख्या 4, कामरूप् (एम्) इत्यस्य <ऐ. डि. 1> दिनाङ्कस्य अभिप्रायं प्रतिध्वनितवान्, यस्मिन् सः विदेशीयः इति वर्गीकृतः आसीत्।
• 1951 तमे वर्षे एन्. आर्. सि. मध्ये, 1966 तः 2017 पर्यन्तं निर्वाचक-सूच्यां च स्वपितुः समावेशनम् उद्धृत्य याचिकाकर्ता जन्मना भारतीय-नागरिकतां अङ्गीकृतवान्।
• याचिकाकर्तुः 1973 तमे वर्षे भूमि-विक्रय-पत्रम्, विद्यालय-प्रमाणपत्रानि, पान्-कार्ड्, ई. पी. ऐ. सी. इत्यादीनि साक्ष्यानि प्रददात्।
• विदेशीय-न्यायाधिकरणेन 1951 तमे वर्षे एन्. आर्. सि. इत्यस्य प्रतिलिपयः अप्रमाणितानि फोटोकॉपीस् इति निराकृतानि, 1973 तमे वर्षे उत्तराधिकारस्य विषये विवरणस्य अभावेन भू-विलेखं च निराकृतम्।
• न्यायाधिकरणेन भिन्न-भिन्न-मतदाता-सूच्यां (1979,1985,1989) याचिकाकर्ता-मातायाः वयसि विसङ्गतिः, भिन्न-ग्रामानां मध्ये पारिवारिक-परिचयः विषये सन्देहः च अभिलिखत्।
• उच्चन्यायालयेन 02.04.2026 विषये स्वस्य निर्णयः रक्षितः, तथा 30.06.2026 विषये पूर्णः निर्णयः घोषितः।

अपि च दस्तावेजे।

• न्यायमूर्तिः कल्याण राय सुराना, न्यायमूर्तिः शमीमा जहाँ इत्येतयोः न्यायपीठेन अयं निर्णयः दत्तः।
• याचिकाकर्तुः पितुः नाम विविधेषु अभिलेखेषु, मतदारसूच्यां च विविधैः (मोहिरुद्दीन् शेख्, मोहिर् उद्दीन्, मोहिर् उद्दीन् शेख्) सह दृश्यते स्म।
• याचिकाकर्ता अवदत् यत् ब्रह्मपुत्र-नद्याः क्षरणस्य, परिवार-पृथक्करणस्य च कारणात् तस्य परिवारः बहुवारं स्थानानि परिवर्तितवान् इति।