अलहाबाद्-उच्चन्यायालयः वाराणसी-नगरे दलमण्डी-मार्गस्य विस्तारस्य मार्गम् स्वीकृतवान्।

नागरिकानां कृते एतत् महत्त्वपूर्णम् अस्ति यतः एतत् जीविकायाः, सम्पत्ति-अधिकारस्य, 1947 तमवर्षात् पूर्वं ध्वंसार्थं प्रस्तावितानां षट् मस्जिदानां स्थितिं च वैधानिकरक्षया सम्बद्धम् अस्ति।

कः चिन्तितः अस्ति? याचकाः वाराणसी-नगरस्य दाल्मण्डी-विपण्याः/मार्गस्य षट् भाटक-विक्रेतारः च सन्ति। उत्तर-प्रदेश-राज्यं, नगर-निगम-वाराणसी, वाराणसी-विकास-प्राधिकरणं, लोक-निर्माण-विभागः (पीडब्ल्यूडी) च प्रतिवादिनः सन्ति। पीडितेषु जनेषु दाल्मण्डी-क्षेत्रस्य अन्ये विक्रेतारः, निवासिनः, मुस्लिम्-समुदायः च सन्ति।

किं निश्चितम् आसीत्?

• याचकाः दलमण्डी-विपण्यां षट् विशिष्ट-भण्डारेभ्यः (सी. के. 43/168-169, सी. के. 68/1, सी. के. 69/32, सी. के. 43/147, सी. के. 68/36, सी. के. 43/181) स्वस्य स्वेच्छया निष्कासनं निवारयितुं आदेशं प्रार्थयन्ति।
• याचकाः आरक्षकाणां अर्धसैनिकदलानां च उपयोगेन तान् बलात् बहिष्कर्तुं वा उत्पीडयितुं वा रक्षणं याचयन्ति।
• याचकाः 1947 तमस्य वर्षस्य आगस्ट्-मासस्य 15 दिनाङ्कात् पूर्वं निर्मितानां षट् मस्जिदानां (अञ्जुमन्-इन्टेज़मिया-मस्जिद्, मस्जिद्-रङ्गिले-शाह्, मस्जिद्-अली-रज़ा-खान्, मस्जिद्-करीमुल्ला-बेग्, मस्जिद्-निसारन्, मस्जिद्-सङ्गमरमर्) संरक्षणार्थं निर्देशं याचयन्ति।
• याचकाः दल्मण्डी-मार्गस्य विस्तारस्य स्थाने काशी-विश्वनाथ-धाम-मार्गस्य समीपे वैकल्पिक-मार्ग-विकासं प्रार्थयन्ति।
• राज्येन 31.03.2025 तथा 30.07.2025 दिनाङ्कस्य सर्वकारीय-आदेशाः जारीः, दलमण्डी-मार्गस्य विस्तारार्थं सौन्दर्यीकरणार्थं च ₹21, 588.24 लक्षान् आबंटितवन्तः।
• याचकाः आरोपयन्ति यत् भू-अधिग्रहण-पुनर्वसन-पुनर्वसन-अधिनियमः, 2013 इत्यस्य न्याय्य-क्षतिपूर्ति-पारदर्शिता-अधिकारस्य अनुसरणं विना, जीर्ण-संरचना-विषये प्रतिनिधित्वस्य आधारेण, 09.02.2026 तः याचिका-दिनाङ्कस्य मध्ये 29 भवनानि ध्वंसानि अभवन् इति।
• याचकाः वदन्ति यत् पीडब्ल्यूडी, आर. टी. ऐ. इत्यस्य उत्तरस्य माध्यमेन, षट् मस्जिदः अधिग्रहणस्य विध्वंसस्य च कृते प्रस्तुताः सन्ति इति दृढीकृतवान् इति।

अपि च दस्तावेजे।

• दल्मण्डी-विपणिः 650 मीटर्-विस्तृतः इति वर्णितः अस्ति, यत्र 187 भवनानि, 1,000 तः अधिकाः भण्डाराः च सन्ति, यत्र 97 प्रतिशततः अधिकाः विक्रेतारः, स्वामिनः च मुस्लिमजनाः सन्ति।
• याचकाः तर्कयन्ति यत् काशी-विश्वनाथ-मन्दिरात् 100 मीटर् दूरे स्थितं सोनार्-गली, 800 मीटर् दूरे स्थितस्य दलमण्डी इत्यस्य अपेक्षया विस्तारार्थं अधिकं उपयुक्तं स्थलं अस्ति इति।
• ई. एन्. वी. डी. ए. एस्. इण्डिया (प्रा.) लिमिटेड् इत्यस्य सामाजिक-प्रभाव-अध्ययन-प्रतिवेदनं याचकैः उद्धृतम् अस्ति, यत् विक्रेतारः भाटकः सन्ति ये स्वजीविकाम् नष्टवन्तः इति, विध्वंस-अभियानेन च तेषां अधिकाराः न्यूनीकृताः इति।
• याचकाः आरोपयन्ति यत् 2013 तमस्य वर्षस्य भू-अधिग्रहण-अधिनियमस्य धारा 11 इत्यस्य अन्तर्गतं विध्वंसस्य आरम्भात् पूर्वं किमपि प्रारम्भिक-अधिसूचना न प्रावर्तिता इति।