उच्चन्यायालयेन जैन-मन्दिर-व्यवस्थापन-विवादस्य विषये पूर्णः निर्णयः दत्तः।

मुख्यः विषयः अस्ति यत् उच्चन्यायालयेन पूजा-स्थलानां (विशेष-प्रावधानानां) अधिनियमः, 1991 इत्यस्य अन्तर्गतं कार्यवाहिनः सम्यक् निरस्तानि वा इति, यदा राजस्थान-सार्वजनिक-न्यास-अधिनियमः, 1959 इत्यस्य अन्तर्गतं वर्तमान-व्यवस्थापन-समित्याः निष्कासनार्थं मूल-वादः दाखिलः आसीत्।

कः चिन्तितः अस्ति? याचकाः/अपीलकर्तारः-नारायण् लाल् (मृतः) तथा श्री जैन श्वेताम्बर् (मूर्तीपुजक्) महावीरजी तीर्थरक्षा समित्याः विधि-प्रतिनिधिः। प्रत्यर्थिनः-प्रबन्धकरीणी समितिः, दिगम्बर जैन अतिश्यक्षेत्रः, श्री महावीरजी। पीठः-माननीयः न्यायमूर्तिः बिपिन् गुप्ता (राजस्थानस्य उच्चन्यायालयः, जयपुरस्य पीठः)।

न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?

• उच्चन्यायालयेन 20.02.2026 विषये पूर्णः निर्णयः प्रदत्तः।
• प्रकरणं एस्. बी. सिविल्-विविध-अपील्-नं. <ऐ. डी. 2> तथा सम्बद्ध-अपील्-नं. <ऐ. डी. 1> सम्बद्धम् अस्ति।
• अपील्स् इत्येते 27.10.1994 इति दिनाङ्कस्य विचारणन्यायालयस्य आदेशं प्रतिध्वनितवन्तः, यत् पूजा-स्थलानां (विशेष-प्रावधानानां) अधिनियमः, 1991 इत्यस्य धारा-4 इत्यस्य अन्तर्गतं कार्यवाहीं निरस्तम् अकरोत्।
• अपीलकर्तारः तर्कम् अकुर्वन् यत् उपशमनः अवैधः आसीत् यतः अयं वादः राजस्थान-सार्वजनिक-न्यास-अधिनियमः 1959 इत्यस्य धारा 40 इत्यस्य अन्तर्गतः आसीत्, अपि च पूजा-स्थलस्य धार्मिक-स्वरूपस्य परिवर्तनं न इच्छति स्म इति।
• सर्वोच्चन्यायालयः पूर्वं विचारणन्यायालयं 1959 अधिनियमस्य धारा 40 इत्यस्य अन्तर्गतं, उपशमनस्य उपलब्धता सहितं सर्वाणि विषयानि निर्णेतुं निर्देशम् अददात्।

अपि च दस्तावेजे।

• निर्णयः 22.01.2026 इत्यत्र आरक्षितः आसीत्, 20.02.2026 इत्यत्र च घोषितः आसीत्।
• प्रदत्तः दस्तावेजः उच्चन्यायालयस्य निर्णयः अस्ति, न तु सर्वोच्चन्यायालयस्य आदेशः, यद्यपि शीर्षकं सर्वोच्चन्यायालयस्य पूर्व संलग्नताम् उल्लेखं करोति।
• प्रदत्तः पाठः खण्डितः अस्ति तथा च अस्मिन् विशिष्टा निर्णये उच्चन्यायालयेन प्रदत्तः अन्तिम-परिचालन-आदेशः वा आश्वस्तिः वा न अस्ति।