न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयः अवैधस्य एस्. टी. प्रमाणपत्रस्य सत्सु अपि 25 वर्षाणां सेवा-लाभानां रक्षणं करोति।
एषः प्रकरणः सेवानिवृत्तस्य सर्वकारीयकर्मचारिणः अपीलं प्रति सम्बद्धः अस्ति, यस्य अनुसूचित-जनजाति-प्रमाणपत्रं 25 वर्षाणां सेवायाः अनन्तरं अमान्यम् अभवत्।
तस्य जाति-दावायाः अमान्यतां सत्सु अपि न्यायालयः तस्य सेवानिवृत्ति-निवृत्तिवेतन-लाभानां रक्षणं कर्तुं शक्नोति वा इति मुख्यः विषयः आसीत्।
कः चिन्तितः अस्ति? अपीलकर्ताः शिरीष-पण्डरिनाथ-पाटिल्; प्रतिवादीः महाराष्ट्रराज्यं तथा अन्यः (बृहन्मुंबै-नगरनिगमः अपि च); न्यायपीठः न्यायमूर्तिः विपुल-एम. पञ्चोली, न्यायमूर्तिः अरविन्द-कुमारः च।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- अपीलीयः'टोक्रे कोली'अनुसूचितजनजातीयः न आसीत् इति परीक्षणसमित्याः उच्चन्यायालयस्य च निष्कर्षे न्यायालयेन किमपि दोषं न दृष्टम्।
- न्यायालयः संविधानस्य अनुच्छेदः142 इत्यस्य अन्तर्गतं अपीलकर्तुः सेवायाः <ऐ. डि. 1> तः <ऐ. डि. 2] पर्यन्तं रक्षणार्थं स्वस्य अधिकारस्य प्रयोगं केवलम् सेवानिवृत्ति-निवृत्तिवेतन-लाभानां गणनाय तथा विमोचनार्थं च अकरोत्।
- न्यायालयः स्पष्टीकृतवान् यत् एतत् रक्षणं जाति-दावां मान्यं न करोति, अपि च अमान्य-प्रमाणपत्रस्य आधारेण अपीलकर्तुः वा तस्य परिवारः वा भविष्यस्य लाभान् न ग्रहीतुं शक्नोति इति।
- निवेदनं यथासंख्यां स्वीकृतम् आसीत्, तथा च निवृत्ति-निवृत्तिवेतन-लाभानि निर्णय-दिनाङ्कस्य षट्-मासाणाम् अन्तरे प्रक्रियां कृत्वा निष्कासयितुं च आदेशः दत्तः अस्ति।
- कासु अपि प्रलंबिताः आवेदनपत्राः निष्कासिताः।
अपि च दस्तावेजे।
- निर्णयः 2026 तमस्य वर्षस्य सेप्टेम्बर्-मासस्य 3 दिनाङ्के अस्ति।
- न्यायालयः सेवानिवृत्तिपश्चात् लाभानां विषये सुरेखा बलजोर् सिङ्घ् ठाकूर् बनाम जाति-परीक्षण-समितिः तथा अनर् (2024) इत्यस्य उदाहरणम् अवलम्बयत्।
- अपीलीयः 30.06.2025 इत्यत्र निवृत्तः अभवत्, प्रतिज्ञापत्रे च अवदत् यत् तस्य सन्तानानि न सन्ति, न च कुटुम्बस्य सदस्यः प्रमाणपत्रात् लाभं प्राप्नोत् इति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः सेवानिवृत्तकर्मचारिणा सर्वोच्चन्यायालयस्य समक्षं एस्. एल्. पि. इत्यस्य उल्लेखः। 5 सेप्टेम्बर् 2026 दिनाङ्कस्य विचाराधीनकाले।
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।