न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयेन एन. सी. टी. ई. इत्यस्मै वार्षिक-शिक्षक-संस्थान-कार्यप्रदर्शन-प्रतिवेदनम् याचयितुं अनुमतिः दत्ता।
एषः प्रकरणः राष्ट्रिय-शिक्षक-शिक्षा-परिषदस्य (एन्. सि. टि. ई.) नियामक-अधिकारैः सम्बद्धः अस्ति येन शिक्षक-शिक्षा-संस्थाः (टी. ई. ऐ.) वार्षिक-निष्पादन-मूल्यांकन-प्रतिवेदनानि (पी. ए. आर्.) समर्पयन्ति।
सर्वोच्चन्यायालयेन सम्बोधितं यत् एन. सी. टी. ई. कार्यकारीसमितेः एतान् प्रस्तुतीकरणान्, तत्सम्बद्धान् शुल्कान् च अनिवार्यं कर्तुम् सूचना जारीकर्तुं अधिकारः अस्ति वा इति।
कः चिन्तितः अस्ति? अपीलकर्ताः राष्ट्रिय-शिक्षक-शिक्षा-परिषद् (एन्. सी. टी. ई.); उत्तरदातारः-एन्. सी. टी. ई. अनुमोदित-महाविद्यालय-न्यासस्य सङ्घः तथा अन्ये; पीठः-प्रदत्त-पाठे न उल्लिखितम्।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- विरामः स्वीकृतः।
- अपीलस्य अनुमतिः प्राप्ता।
- उच्चन्यायालयस्य निर्णयः निराकृतः।
- न्यायालयेन एन्. सी. टी. ई. इत्यस्य विनियामकक्षेत्राधिकारस्य विषये विधिः सम्यक् स्थितिः घोषिता।
- उच्चन्यायालयस्य एन. सी. टी. ई. इत्यस्य कार्यम् अवैधं स्वेच्छायुक्तं च इति निराकृतस्य दृष्टिकोणस्य विषये न्यायालयः असहमतः आसीत्।
अपि च दस्तावेजे।
- उच्चन्यायालयस्य व्याख्यया एन. सी. टी. ई. इत्यस्य विनियामकक्षेत्राधिकारः बाधितः इति न्यायालयः अवदत्।
- न्यायालयेन एन. सी. टी. ई., तस्य घटकसंस्थाः च गुणवत्तापूर्ण-शिक्षक-शिक्षायाः निश्चये'सप्तमः कर्तव्यवाहकः'इति अभिनिर्दिष्टः, तथा च टी. ई. ऐ. इत्येते'षष्ठः कर्तव्यवाहकः'इति अभिनिर्दिष्टः।
- न्यायालयः अवधानं दत्तवान् यत् वैधानिक-विनियामकस्य समीक्षां कुर्वन्, प्राधिकरणेन अनिवार्य-प्रावधानानां उल्लंघनम् अभवत् वा वा इति विषये ध्यानं अवश्यं भवेत् इति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः 4 सेप्टेम्बर् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।