न्यायालयाः न्यायालयाः तथा नियंत्रकाः
दिल्ली-उच्चन्यायालयः पीडितः विना अनुमतिं दोषमुक्तिं वा न्यूनं दोषसिद्धिं वा याचयितुं शक्नोति।
देहली-उच्चन्यायालयेन एकः निर्णयः स्पष्टीकृतः यत् अपराधस्य पीडितस्य दोषमुक्तेः आदेशस्य अथवा न्यून-अपराधस्य दोषसिद्धेः विरुद्धम् अपील् कर्तुं अनुमति-याचनायाः आवश्यकता नास्ति, येन अपराधस्य संवैधानिक-वैधतायाः पुष्टिः भवति।
देहली-उच्चन्यायालयेन एकः निर्णयः स्पष्टीकृतः यत् अपराधस्य पीडितस्य दोषमुक्तेः आदेशस्य अथवा न्यून-अपराधस्य दोषसिद्धेः विरुद्धम् अपील् कर्तुं अनुमतिं याचयितुं आवश्यकता नास्ति, येन सी. आर्. पी. सी. इत्यस्य धारा 372 तथा बी. एन्. एस्. एस्. इत्यस्य धारा 413 इत्यस्य च परन्तुकस्य संवैधानिक-वैधतायाः पुष्टिः भवति।
कः चिन्तितः अस्ति? अपराधानां पीडितः, अभियुक्तः व्यक्तिः, राज्यः, तथा दण्डप्रक्रिया-संहिता, 1973 (सि. आर्. पि. सि.) अथवा भारतीय-नागरिक-सुरक्षा-संहिता, 2023 (बि. एन्. एस्. एस्.) इत्यस्य अन्तर्गतं दण्डप्रक्रियायां संलग्नाः अभियोगिनः च।
पत्रं किं वदति?
- न्यायालयः उक्तवान् यत् सी. आर्. पी. सी. इत्यस्य धारा 372 तथा बी. एन्. एस्. एस्. इत्यस्य धारा 413 इत्येतयोः परन्तुकः असंवैधानिकः नास्ति इति।
- न्यायालयाः अयं तर्कः निराकृतवान् यत् परन्तुकः अपील्-अधिकारस्य विषये राज्यस्य पीडितस्य च मध्ये भेदभावं कल्पयति इति।
- न्यायालयेन निर्णयः दत्तः यत् पीडितेः अपील्-पक्षस्य अधिकारः राज्यस्य अथवा अभियोगकर्तुः अपील्-पक्षस्य अधिकारस्य समानः न भवेत् इति।
- न्यायालयः अवदत् यत् निर्दोषमुक्तेः आदेशस्य विरुद्धं राज्येन वा अभियोगकेन वा अपीलस्य वैधानिक-कठोरतां सी. आर्. पी. सी. इत्यस्य धारा 372 इत्यस्य परन्तुके पठितुं न शक्यते इति।
अपि च दस्तावेजे।
- अयं निर्णयः पीडितानां राज्यस्य च अधिकारयोः भेदस्य समर्थनार्थं सेलेस्टियम् फैनान्शियल् वि. ए. ज्ञानशेखरन् (2025) इत्यस्मिन् सर्वोच्चन्यायालयस्य निर्णयस्य उल्लेखं करोति।
- दिल्ली-नगरस्य साकेत-मण्डल-न्यायालयेषु अतिरिक्त-सत्र-न्यायाधीशेन प्रदत्तं आदेशं प्रतिध्वनित्वा शिवधर-उपाध्यायः भारत-सङ्घस्य अन्यानां च विरुद्धं याचिका दायरवान्।
- अन्तर्निहितस्य प्रकरणस्य अन्तर्गतं देहली-नगरस्य पी. एस्. नेब् सराय्-नगरे ऐ. पी. सी. इत्यस्य धारा 509 इत्यस्य अन्तर्गतं एफ्. ऐ. आर्. पञ्जीकृतम् आसीत्, यत्र याचिकाकर्ता न्यायाधीशेन मुक्तः अभवत्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
प्रेस् द्वारा प्रकाशितानि सर्वकारीय-पत्राणि
सर्वकारीयपत्रं · सन्दर्भः 609a0d3193c495d1
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।