न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
दिल्ली-उच्चन्यायालयः मध्यप्रदेश-सर्वकारस्य वरिष्ठ-अधिवक्ताभ्यः ₹78 लक्षं दातुं आदेशयति।
अस्मिन् प्रकरणे मध्यप्रदेशस्य वरिष्ठ-अधिवक्ता तथा पूर्व-महा-अधिवक्ता इत्येताभ्यां एकः याचिका अन्तर्भवति, यस्मिन् भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयस्य समक्षं उपस्थितेः कृते भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयस्य समक्षं देयस्य व्यावसायिक-शुल्कस्य व्याजं च निर्गमयितुं...
अस्मिन् प्रकरणे मध्यप्रदेश-राज्यस्य वरिष्ठ-अधिवक्ता तथा पूर्व-महा-अधिवक्ता, मध्यप्रदेश-राज्यस्य पक्षतः भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयस्य समक्षं उपस्थितेभ्यः देयव्यवसायिक-शुल्कस्य, व्याजं च निर्गमयितुं याचयति। मुख्यः विषयः अस्ति, विशिष्टेषु विषयेषु याचिकाकर्ता अभिलिखितेषु उपस्थितौ सत्सु अपि, राज्यस्य दावा-देयधनं दातुं अस्वीकारः इति।
कः चिन्तितः अस्ति? याचिकाकर्ता-अनूप् जार्ज् चौधरी (वरिष्ठ अधिवक्ता); प्रत्यर्थीः मध्यप्रदेशराज्यम्; पीठः माननीयः न्यायमूर्तिः सचिन् दत्ता (दिल्ली-उच्चन्यायालयः)।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- न्यायालयेन मध्यप्रदेशराज्यं याचिकाकर्तुः ₹78 लक्षात् अधिकं शुल्कं दातुं निर्देशः दत्तः।
- न्यायालयः अवदत् यत् याचकेभ्यः विधि-सेवाः स्वीकृत्य राज्यं प्रतिदानम् निराकर्तुं न शक्नोति इति।
- न्यायालयः अवदत् यत् याचिकाकर्ता सर्वोच्चन्यायालयस्य संविधानपीठस्य समक्षं 14 दिनेषु उपस्थितः आसीत् इति।
- न्यायालयः अवदत् यत् राज्यं निर्दिष्टकालस्य मध्ये प्रति-प्रतिज्ञापत्रं दाखिलुं असफलम् अभवत्, येन तस्य अधिकारः समाप्तः अभवत्, यद्यपि पश्चात् विलम्बेन प्रति-प्रतिज्ञापत्रं दाखिलं कृतम्।
- 2025 तमे वर्षे नवेम्बर्-मासे आयोजितस्य विषयस्य समाधानार्थं तत्कालीनस्य मुख्यसचिवेन, स्थायीवादिन्या च सह बैठकम् आयोजयितुं न्यायालयः महान्यायवादिनः निर्दिशत्।
अपि च दस्तावेजे।
- निर्णयः 31.08.2026 इत्यत्र घोषितः।
- याचिकाकर्ता बिल्-मध्ये आहत्य ₹ 1,76,55, 000/- इति अकृतवान्, परन्तु शीर्षकं सूचयति यत् न्यायालयः ₹78 लक्षात् अधिकस्य देयस्य निर्देशं दत्तवान् इति।
- इन्दोर्-विकास-प्राधिकरणेन अथवा एम्. पि.-गृहनिर्माण-मंडळेन वा सहभागित्वं कृतम् इति प्रतिपादयित्वा, राज्येन प्रारम्भे याचिकाकर्तुः सहभागित्वं निराकरोत्, परन्तु एते संस्थाः दायित्वं अपि निराकृतवन्तः।
- ऐ. डी. ए. विषये सर्वोच्चन्यायालयस्य निर्णये याचिकाकर्तुः नाम अभिलिखितम् इति न्यायालयः अवदत्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि न दृढीकृतानि। अस्माकं स्वयंचालित-परीक्षणं पत्रं मध्ये अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकं संख्या न अन्वेष्टुम् अशक्नोत्। अङ्कान् सावधानतया पश्यन्तु, मूलम् अपि पश्यन्तु।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अयं दस्तावेजः अस्माकं अभिलेखे अस्ति, परन्तु अस्माकं प्रथमपृष्ठेषु न दर्शितः-सारांशस्य संख्या अभिलेखे न प्राप्ता।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः-सन्दर्भः एस्. एल्. पि. (सि) नं. <ऐ. डि. 1>. याचिकाकर्तुः\"अभिलेखः नास्ति\" इति प्रतिपादनम्-1 सेप्टेम्बर् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।