न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयः-पितुः सन्तानस्य भरणपोषणं अर्धं कर्तुं पत्नीनां उपार्जनस्य कारणं नास्ति।
एतत् प्रकरणं द्वौ अल्पवयस्कपुत्रिणौ मध्यावधि-भरणपोषणस्य विषये विवादेन सम्बद्धम् अस्ति, यत्र सर्वोच्चन्यायालयेन समीक्षा कृता यत् उच्चन्यायालयेन केवलं पितुः दायित्वं न्यूनीकर्तुं दोषः कृतः वा, यतः माता अपि आयं अर्जयति।
कः चिन्तितः अस्ति? अपीलकर्तारः सुजाता कुमारी (पत्नी), द्वौ लघुपुत्रौ च; प्रत्यर्थीः राहुलकुमारः (पतिः), अन्ये च; न्यायपीठः न्यायमूर्तिः विक्रमनाथः, न्यायमूर्तिः सञ्जीव् मेहता च।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- 2026 तमस्य वर्षस्य फेब्रुवरी-मासस्य 9 दिनाङ्के उच्चन्यायालयस्य आदेशः निरस्तः।
- 21 अक्टोबर् 2024 दिनाङ्कस्य परिवारन्यायालयस्य आदेशं पुनर्स्थापयन्तु, यस्मिन् प्रत्येक-पुत्री प्रतिमासं 30,000 रूप्यकाणि दीयन्ते।
- प्रत्यर्थी-पतिं मासत्रयेण कस्यापि देयस्य शोधनं कर्तुम् निर्देशयतु।
- अपीलं कर्तुं अनुमन्यताम्।
- प्रलंबितानां आवेदनानां निष्पादनम्।
अपि च दस्तावेजे।
- न्यायालयः अभिनिर्णीतवान् यत्, पत्नीनां उपार्जनम्, स्वयमेव, भरणपोषणस्य कृते पितुः दायित्वं अर्धं कर्तुं कारणं नास्ति इति।
- न्यायालयः अवदत् यत् सी. आर्. पी. सी. इत्यस्य धारा 125 इत्यस्य अन्तर्गतं मुख्य-याचिका इदानीमपि परिवार-न्यायालयस्य समक्षं विचाराधीनम् अस्ति, तथा च अन्तरीम-आदेशेन प्रभावितं विना स्वगुणस्य आधारेण निर्णयः करणीयः इति।
- न्यायालयेन प्रतिमासं 60,000 रूप्यकाणि (प्रतिपुत्री 30,000 रूप्यकाणि) पुरस्कारः न्याययुतः युक्तियुक्तः च इति ज्ञातवान्, यतः पितुः प्रतिमासं आयः ₹. 2,00,000 अस्ति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः 21 अगस्त 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।