न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयः निर्धारयति यत् आश्वस्ति-राशिः अतिरिच्य जोखिमस्य कृते आश्वस्ति-संस्थायाः दायित्वं न भवति, यावत् अग्रिमरूपेण प्रिमियम् न प्रदत्तम्।
यदा आश्वस्ति-प्राप्तस्य व्यापारः आश्वस्ति-राशिम् अतिक्रमं करोति, तथा च घटनायाः अनन्तरं अतिरिक्तं प्रिमियम् प्रदत्तम् भवति, तदा आश्वस्ति-संस्थायाः वस्तु-व्यापारिनः च मध्ये विवादः भवति यत् आश्वस्ति-संस्थायाः अग्नि-हानिः भवति वा इति।
सर्वोच्चन्यायालयः राष्ट्रिय-उपभोक्ता-विवाद-निवारण-आयोगस्य आदेशस्य समीक्षा कुर्वन् अस्ति, यस्मिन् आश्वस्ति-संस्थायाः दायित्वं निर्धारितम् आसीत्।
कः चिन्तितः अस्ति? अपीलाः द न्यू इण्डिया अश्यूरन्स् कम्पनी लिमिटेड् & ओ. आर्. एस्. उत्तरदातारः मैसर्स् लूयिस् ड्रेफस् कमोडिटीस् इण्डिया प्रैवेट् लिमिटेड्; बेञ्च्ः न्यायमूर्तिः सञ्जय् करोल्।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- न्यायालयः उभयपक्षयोः अधिवक्ताभ्यः युक्तिवादान् श्रुतवान्।
- न्यायालयेन आश्वस्ति-अधिनियमः, 1938 इत्यस्य धारा 64वि. बि. इत्यस्य विशिष्टा वैधानिक-उपबन्धः अवदत्, यस्मिन् न किमपि आश्वस्ति-संस्था पूर्वमेव प्रिमियम्-प्राप्तं यावत् न भवति, तत्पुर्वं सङ्कटं ग्रहीतुं न शक्नोति इति अवदत्।
- प्रदत्तः दस्तावेजः खण्डितः अस्ति तथा च न्यायालयेन प्रदत्तः अन्तिमः निर्णयः, परिचालन-निर्देशः, उपशमनः वा न भवति।
अपि च दस्तावेजे।
- अयं निर्णयः'प्रतिवेदनयोग्यः'इति अङ्कितः अस्ति तथा च 2026 ऐ. एन्. एस्. सि. 876 इति अङ्कितः अस्ति।
- विवादः समानपक्षैः सह सम्बद्धयोः पृथक्-पृथक् घटनाभ्यां उत्पन्नः, यद्यपि न्यायालयः 2012 तमस्य वर्षस्य अभियोग-प्रकरण-सङ्ख्या 259 इत्यस्य तथ्येषु केन्द्रीकृतः अस्ति।
- एन्. सी. डी. आर्. सी. इत्यनेन पूर्वमेव अपीलकर्तृभ्यः निर्धारितं क्षतं प्रतिदातुं आदेशः दत्तः आसीत्, अस्य स्पष्टीकरणस्य आधारेण यत् आश्वस्ति-राशिः अतिक्रमितव्यवसायः अनपेक्षया अपि व्याप्तिः प्रवर्तते इति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः-द न्यू इण्डिया अश्यूरन्स् कम्पनी लिमिटेड् तथा ओ. आर्. एस्. वि. एम्./एस्. लूयिस् ड्रेफस् कमोडिटीस् इण्डिया प्रैवेट् लिमिटेड्. 18 आगस्ट् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।