न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयस्य निर्णयः अपूर्णः, बन्धने प्रकरणस्य विषये अन्तिमः आदेशः नास्ति।
अस्मिन् प्रकरणे पङ्कज् बन्साल्, तस्य पिता बसन्त बन्साल् च धनशोधन-निवारण-अधिनियमः, 2002 इत्यस्य अन्तर्गतं प्रवर्तन-निदेशालयेन (ई. डी.) तेषां बन्धनं, ततः परं पञ्जाब्-राज्य-प्रशासन-द्वारा प्रस्थापिताः रिमेण्ड्-आदेशाः च चुनौतीं ददति।
अस्मिन् प्रकरणे पङ्कज् बन्साल्, तस्य पिता बसन्त बन्साल् च धनशोधन-निवारण-अधिनियमः, 2002 इत्यस्य अन्तर्गतं प्रवर्तन-निदेशालयेन (ई. डी.) तेषां बन्धनं, ततः परं पञ्जाब्-हरियाणा-उच्चन्यायालयेन अनुमोदितं रिमेण्ड्-आदेशं च चुनौतीं ददति।
कः चिन्तितः अस्ति? याचकाः पङ्कज् बन्साल् तथा बसन्त बन्साल्; प्रत्यर्थिनः-भारत-सङ्घः तथा अन्ये (ई. डी. सहितं); न्यायपीठः न्यायमूर्तिः ए. एस्. बोपण्णा तथा सञ्जय् कुमारः।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- न्यायालयः पञ्जाब्-हरियाणा-उच्चन्यायालयस्य आदेशस्य विरुद्धं अपील् कर्तुं अनुमतिं प्राददात्।
- उच्चन्यायालयेन पी. एम्. एल्. ए. इत्यस्य धारा 19 इत्यस्य वैधताम्, बन्धनं/रिमाण्ड्-आदेशान् च चुनौतीयन्तः रिट्-याचिकाः निराकृतः इति न्यायालयः अवदत्।
- न्यायालयेन प्रक्रियात्मकस्य इतिहासस्य अभिलेखनं कृतम्, यस्मिन् समन्स् इत्यस्य निर्गमनं, 2023 जून् 14 दिनाङ्के बन्धनं, इ. डि. इत्यस्य अभिरक्षां प्रति प्रतिप्रेषणम्, तदनन्तरं न्यायिक-अभिरक्षां च अन्तर्भवन्ति।
- न्यायालयः अवदत् यत् याचकाः तर्कयन्ति यत् तेषां बन्धनं अधिकारस्य दुरुपयोगः आसीत् तथा च पी. एम्. एल्. ए. इत्यस्य धारा 19 इत्यस्य अन्तर्गतं सुरक्षोपायानां उल्लंघनम् अकरोत् इति।
अपि च दस्तावेजे।
- प्रदत्तः निर्णय-पाठः खण्डितः अस्ति तथा च केवलं पृष्ठभूमिं प्रक्रियात्मक-इतिहासं च समावेशयति (अनुच्छेदः 1-9); अस्मिन् सर्वोच्चन्यायालयस्य अन्तिम-कार्यात्मक-आदेशः, उपशमनः, अन्तिम-निर्णयः वा न अन्तर्भवति।
- याचकाः पूर्वं दिल्ली-उच्चन्यायालयात् अन्तरीमसंरक्षणं (अग्रिम-प्रतिभूतिः) प्राप्तवन्तः, यत् ई. डी. इत्यनेन पृथक् प्रलंबितेषु विशेष-अनुमति-याचिकासु चुनौतीकृतम् आसीत्।
- प्रारम्भिक-एफ्. ऐ. आर्. मध्ये अथवा प्रथम-ई. सी. ऐ. आर्. मध्ये अभियुक्तरूपेण याचकाः न नामाङ्किताः, तथापि 2023 जून् 13 दिनाङ्के अभिलेखितस्य द्वितीय-प्रवर्तन-प्रकरण-सूचना-प्रतिवेदनस्य (ई. सी. ऐ. आर्.) विषये एताः गृहीताः अभवन्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः 11 अगस्त 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।