एन. एस्. एस्. ओ.-संस्थया गृह-उपभोग-व्यय-सर्वेक्षणस्य <ऐ. डि. 1. दत्तांशः प्रकाशितः

नागरिकानां कृते एतत् महत्त्वपूर्णम् अस्ति यतः एतत् भारते गृह-उपभोग-पद्धत्यः, जीवनस्तरस्य, असमानतायाः मेट्रिक्स् इत्यस्य च विषये नवीनतमं सर्वकारीय-दत्तांशं प्रददाति।

कः चिन्तितः अस्ति? अयं दस्तावेजः भारतसर्वकारस्य (सांख्यिकी-कार्यक्रम-कार्यान्वयन-मन्त्रालयः, राष्ट्रिय-नमूना-सर्वेक्षण-कार्यालयः), भारतीय-गृहाणां (ग्रामीण-नगरानि), आधिकारिक-उपभोग-दारिद्र्य-दत्तांशस्य उपरि अवलम्बिताः सामान्यजनानाम् च विषये अस्ति।

पत्रं किं वदति?

• अण्डमान्-निकोबार्-द्वीपानां कतिपयान् दुर्गम-ग्रामान् विहाय, 2022 आगस्ट्-मासात् 2023 जुलै-मासपर्यन्तं सम्पूर्णे भारतीय-सङ्घे सर्वेक्षणं कृतम्।
• सर्वेक्षणे 8,723 ग्रामाणि (1,55,014 ग्रामीण-गृहाणि), 6,115 नगर-खण्डाः (1,06,732 नगर-गृहाणि) च आसन्।
• <ऐ. डि. 1> इत्यस्य कृते औसत-मासिक-प्रति-व्यक्ति-उपभोग-व्ययः (एम्. पि. सि. ई.) नाममात्रमूल्येषु ग्रामीणक्षेत्राणां कृते 3,773 रूप्यकाणि, नगरीयक्षेत्राणां कृते 6,459 रूप्यकाणि इति सूचितम्।
• असमानतायाः उपायः गिनी-गुणांकः ग्रामीणक्षेत्रे 0.283 तः 0.266 पर्यन्तं, नगरीयक्षेत्रे 2011-12 इत्यस्य अपेक्षया 0.363 तः 0.314 पर्यन्तं च न्यूनीकृतः।
• ग्रामीणक्षेत्रेषु अन्नधान्यानां प्रतिव्यक्ति-उपभोगः 2009-10 इत्यस्मिन् 11.35 कि. ग्रा. तः 9.39 कि. ग्रा. यावत्, नगरीयक्षेत्रेषु 9.32 कि. ग्रा. तः 8.05 कि. ग्रा. यावत् च न्यूनीकृतः।
• प्रतिवेदनं मूल्यैः सह, विना च अनुमानान् समावेशयति, यत् अनुमानम् सामान्यं एम्. पि. सि. इ. अङ्कान् अल्पतया वर्धितम् इति सूचयति (यथा, ग्रामीण-नाममात्रम् एम्. पि. सि. इ., अनुमानेन 3,773 तः 3,860 यावत् वर्धत)।

अपि च दस्तावेजे।

• सर्वेक्षणं मूलतः 2020-21 कृते अनुशंसितम् आसीत्, परन्तु कोविड्-19 महामार्या कारणेन विलम्बितम् अभवत्।
• राष्ट्रिय-सांख्यिकी-आयोगस्य सूचनानुसारं सर्वेक्षणस्य नाम'गृह-उपभोक्ता-व्यय-सर्वेक्षणम्'इत्यतः'गृह-उपभोग-व्यय-सर्वेक्षणम्'इति परिवर्तितम्।
• दत्तांशस्य उपयोगः उपभोक्ता-मूल्य-सूचकाङ्कानां (सि. पि. ऐ.) भार-रेखाङ्कनं निर्मातुं, अन्यान् स्थूल-आर्थिक-सूचकाङ्कान् प्राप्तुं च भवति।