न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयः एस्. सी./एस्. टी. आरक्षितस्थानानां आवर्तनस्य आवेदनं निराकृतवान्, निश्चित-परिसीमनम् समर्थयत्।
अयं प्रकरणः परिसीमन-अधिनियमः, 2002 इत्यस्य धारा 9 (1) (सी) इत्यस्य वैधतायाः प्रति आव्हानम् उद्दिश्य अस्ति, विशेषतः याचिकाकर्ता इत्यस्य तर्कस्य विषये यत् एस्. सी./एस्. टी. आरक्षित-विधानसभा-स्थानानि निश्चितरूपेण न स्थापयित्वा परिवर्तनीयानि इति।
कः चिन्तितः अस्ति? याचिकाकर्ता-जगदीशसिंहः, उत्तरदातारः, भारत-सङ्घः, न्यायपीठः, मुख्यन्यायाधीशः, न्यायमूर्तिः जोयमाल्या बागची, न्यायमूर्तिः वी. मोहना च।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- उच्चन्यायालयस्य दृष्टिकोणात् भिन्नं किमपि आधारं न्यायालयः न दृष्टवान्।
- न्यायालयः दृढीकृतवान् यत् राज्यविधानसभासु, संसदे च स्थानानां आरक्षणं विधानमण्डलस्य अधिकारक्षेत्रे वर्तते इति।
- न्यायालयेन याचिकाकर्ता निर्वाचितप्रतिनिधिनां समीपनं कृत्वा तान् आवर्तनं सिद्धान्तं स्वीकृत्य विचारयितुं प्रेरयितुं निर्देशः दत्तः।
- विशेष-अनुमति-याचनायाः निराकरणं कस्यापि प्रलंबित-आवेदनैः सह कृतम्।
अपि च दस्तावेजे।
- न्यायालयः स्पष्टतया अवदत् यत् आरक्षितस्थानानां आवर्तनस्य निर्णयः न्यायपालिकायाः न तु विधानमण्डलस्य अधिकारक्षेत्रे भवति इति।
- परिवर्त्तन-सिद्धान्तस्य स्वीकरणस्य विषये निर्वाचितप्रतिनिधिनां समीपनं कर्तुं याचिकाकर्ता स्वातन्त्र्यं प्राप्नोत्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः · सन्दर्भः एस्. एल्. पि. (सि) नं. <ऐ. डि. 1> · 4 नवेम्बर् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।