न्यायालयाः न्यायालयाः तथा नियंत्रकाः
टी. आर्. ए. ऐ.-संस्थया समाचार-बहुलतां सुनिश्चितुं माध्यम-स्वामित्व-सुरक्षायाः प्रस्तावः अस्ति।
अस्मिन् अभिलेखे भारतीय-दूरसञ्चार-विनियामक-प्राधिकरणेन (टी. आर्. ए. ऐ.) 2014 तमस्य वर्षस्य आगस्ट्-मासस्य 12 दिनाङ्के प्रसारमाध्यमानां स्वामित्वस्य, माध्यमानां अन्तर-स्वामित्वस्य, ऊर्ध्वाधर-एकीकरणस्य च विषये जारीः अनुशंसः सन्ति।
नागरिकानां कृते एतत् महत्त्वपूर्णम् अस्ति यतः एतत् वार्तानां मतानां च बहुसङ्ख्यां निश्चेतुं विनियामकसुरक्षायाः प्रस्तावं करोति, तथा च माध्यमानां स्वामित्वस्य संरचनाः जनतायाः कृते उपलभ्यमानानां सूचनानां विविधतां वस्तुनिष्ठतां च प्रभावयन्ति इति तर्कयति।
कः चिन्तितः अस्ति? भारतीय-दूरसञ्चार-विनियामक-प्राधिकरणं (टी. आर्. ए. ऐ.), सूचना-प्रसारण-मन्त्रालयः (एम्. ऐ. बि.), प्रसारक-संस्थाः (प्रसारकाः, टी. वी.-वितरकः, मुद्रण-रेडियो-स्वामिनः च सन्ति), सामान्य-जनान् च माध्यमानां उपभोक्तृ-रूपेण सम्बद्धं पत्रं अस्ति।
पत्रं किं वदति?
- टी. आर्. ए. ऐ.-संस्थया माध्यमानां स्वामित्वसम्बद्धेषु विषयेषु, विशेषतः माध्यमानां स्वामित्वस्य, ऊर्ध्वाधर-एकीकरणस्य च विषयेषु अनुशंसानि प्रेषितानि।
- सूचना-प्रसारण-मन्त्रालयस्य (एम्. ऐ. बि.) 16 मे 2012 दिनाङ्कस्य सन्दर्भस्य प्रतिक्रियारूपेण अनुशंसानि कृतानि, यत्र ऊर्ध्वाधर-एकीकरणस्य, क्रास्-मीडिया-होल्डिङ्ग्स् इत्यस्य च समीक्षायाः अनुरोधः कृतः।
- टी. आर्. ए. ऐ. इत्यनेन अवदत् यत्, नागरिकानां माध्यम-अधिकारान् निरोधयितुं न, अपितु वस्तुनिष्ठं, निष्पक्षं, विविधं च मतान् प्राप्यते इति सुनिश्चितं कर्तुं पूर्व-सुरक्षा-उपायान् स्थापयतु इति।
- टी. आर्. ए. ऐ.-संस्था, भारतीय-प्रतिस्पर्धा-आयोगात् (सी. सी. ऐ.) स्वस्य भूमिकां पृथक् कृत्वा, माध्यमानां कृते मानक-प्रतिस्पर्धा-विधि-सिद्धान्तानाम् अपेक्षया विचारानां बहुमतेः कृते पृथक् विचारः आवश्यकः इति प्रतिपादयत्।
- यद्यपि भारते अनेकाः प्रसारमाध्यमाः सन्ति, तथापि कतिपयेषु क्रीडकानां (यथा, दिल्ली-नगरस्य शीर्षत्रयं दैनिकं, यस्य 70 प्रतिशतं पाठकम् अस्ति) विपणि-आधिपत्यं वास्तविक-बहुलतां सीमितं करोति इति दस्तावेजः उल्लिखति।
- टी. आर्. ए. ऐ. इत्यनेन सूचितं यत् केवलं 20 प्रतिशतं भारतीयानां कृते अन्तर्जाल-सुविधा अस्ति, 5 प्रतिशतस्य कृते ब्राड्ब्याण्ड्-सेवा अस्ति, अर्थात् अधिकाः जनाः अद्यापि दूरदर्शनस्य, समाचारानां मुद्रणस्य च आश्रिताः सन्ति इति।
अपि च दस्तावेजे।
- परामर्शप्रक्रियायाः समये टी. आर्. ए. ऐ. इत्यनेन 33 हितधारकैः टिप्पण्याः, 6 हितधारकैः प्रति-टिप्पण्याः च प्राप्ताः।
- अह्मदाबाद्, नवदेहली, हैदराबाद्, भुवनेश्वर्, इन्दोर् इत्येतेषु नगरेषु पञ्च ओपन्-हौस्-चर्चाः आयोजिताः।
- टी. आर्. ए. ऐ.-संस्था अवदत् यत् दिल्ली-नगरे शीर्षत्रयं वृत्तपत्र-क्रीडकाः 70 प्रतिशतं पाठकाः सन्ति, शेषाः 13 क्रीडकाः शेषान् भागयन्ति इति।
- दस्तावेजः 2009 फेब्रुवरी 25 दिनाङ्कस्य पूर्वस्य टी. आर्. ए. ऐ. इत्यस्य अनुशंसां निर्देशयति, यस्मिन् तस्मिन् समये दूरसञ्चार-माध्यम-क्षेत्रयोः मध्ये परस्पर-नियन्त्रणस्य विषये किमपि प्रतिबन्धं नास्ति इति सूचितम्, यत् वर्षद्वयानन्तरं समीक्षायाः अधीनम् आसीत्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
प्रेस् द्वारा प्रकाशितानि सर्वकारीय-पत्राणि
सर्वकारीयपत्रं · सन्दर्भः e6f0CCd4c9f63f0e
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।