न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयेन साक्ष्यस्य अभावस्य कारणात् डकैती-दण्डादेशः गम्भीर-आघातरूपेण परिवर्तितः।
अयं प्रकरणः 1993 तमे वर्षे एकस्मिन् घटनायाः कृते आई. पी. सी. इत्यस्य धारा 394 इत्यस्य अन्तर्गतं डकैती-अपराधे दोषी व्यक्तेः अपीलं प्रति सम्बद्धः अस्ति, यत्र सर्वोच्चन्यायालयेन परीक्षणं कृतम् यत् साक्ष्यं पर्याप्ततया डकैती-तत्त्वं सिद्धम् अस्ति वा अथवा दण्डादेशः...
एतत् प्रकरणं 1993 तमे वर्षे एकस्मिन् घटनायाः कृते आई. पी. सी. इत्यस्य धारा 394 इत्यस्य अन्तर्गतं डकैती-अपराधे दोषी व्यक्तेः अपीलं प्रति सम्बद्धम् अस्ति, यत्र सर्वोच्चन्यायालयेन परीक्षणं कृतम् यत् साक्ष्यं पर्याप्तरूपेण डकैती-तत्त्वं सिद्धम् अस्ति वा अथवा दण्डाज्ञां न्यून-अपराधे परिवर्तनीयं वा इति।
कः चिन्तितः अस्ति? याचिकाकर्ता/अपीलकर्ताः अप्पा; प्रतिवादीः महाराष्ट्रराज्यम्; न्यायपीठः न्यायमूर्तिः प्रशान्तकुमार मिश्रः, न्यायमूर्तिः श्री चन्द्रशेखरः च।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- न्यायालयः अवदत् यत् आई. पी. सी. इत्यस्य धारा 394 (डकैती) इत्यस्य अन्तर्गतं दण्डादेशः अपीलीयस्य आभूषणस्य चोर्या सह सम्बद्धस्य साक्ष्यस्य अभावेन स्थीर्तुं न शक्यते इति।
- न्यायालयेन अभियोगकर्तुः दन्तक्षयः अभवत् इति सिद्धप्रमाणस्य आधारेण दण्डाज्ञां आई. पी. सी. इत्यस्य धारा 325 (स्वेच्छया गम्भीरं आघातं जनयति) इति परिवर्तितम्।
- न्यायालयेन दण्डादेशः अपीलीयस्य पूर्वकालपर्यन्तं (प्रायः 10 मासाणि) न्यूनीकृतः, तथा ₹1,000 यावत् जरिमाना च निर्धारितः।
- न्यायालयः अन्यस्य प्रकरणस्य अभिरक्षायां आवश्यकं न भवति तावत् अपीलीयस्य शीघ्रं विमोचनं कर्तुम् आदिशत्।
अपि च दस्तावेजे।
- न्यायालयः अवदत् यत् निर्णयस्य समये अपीलीयस्य आयुः प्रायः 63-64 वर्षाणि आसीत्।
- यदा प्रमुखः अपराधः (धारा 394 आई. पी. सी.) पूर्णतया न सिद्धः आसीत्, तदा न्यायालयः न्यून-अपराधस्य (धारा 325 आई. पी. सी.) दोषसिद्धिं समर्थयितुं संज्ञेय-अपराध-सिद्धान्तं उद्धृतवान्।
- निर्णयः 7 अक्टोबर् 2026 दिनाङ्के आसीत्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः-8 अक्टोबर् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।