न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयस्य अवैतनिक-ई-चलान्-युक्तानि वाहनानि बन्धयितुं आदेशः
अयं विषयः मोटारु-यान-अधिनियमः 1988 इत्यस्य कार्यान्वयनस्य, मार्ग-सुरक्षा-प्रवर्तनस्य च विषये दीर्घकालात् प्रचलिता रिट्-पिटिशन् सम्बद्धः अस्ति।
न्यायालयः पूर्वनिर्देशानां अनुपालनं सम्बोधयति, विशेषतः मथुरा-मार्गे पादचारि-सुरक्षायाः विषये, यातायात-उल्लंघनानां कृते विद्युन्मान-निरीक्षण-व्यवस्थायाः कार्यान्वयनस्य विषये च।
कः चिन्तितः अस्ति? याचिकाकर्ता-एस्. राजसीकरन्; प्रत्यर्थिनः-भारत-सङ्घः तथा अन्याः; पीठः-माननीयः न्यायमूर्तिः जे. बी. पार्डिवाला, माननीयः न्यायमूर्तिः के. वी. विश्वनाथन्; न्यायमित्रः-गौरव अग्रवालः, वरिष्ठ अधिवक्ता।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- न्यायालयः दिल्ली-नगरस्य एन्. सि. टि. सर्वकारस्य मुख्यसचिवं, मथुरा-मार्गे पादचारि-सुरक्षायाः विषये 2026 सेप्टेम्बर्-मासस्य 15 दिनाङ्के जारीतानां निर्देशानां अनुपालनस्य विषये प्रतिवेदनं दाखिलुं निर्दिशत्।
- न्यायालयः चेतयत् यत् यदि निर्देशानां पालनं न भवति तर्हि मुख्यसचिवः अग्रिमस्य श्रवणदिने व्यक्तिगतरूपेण न्यायालयस्य समक्षं उपस्थितः भवेत् इति।
- न्यायालयः अमिकस्-क्यूरी इत्येनं अनुशंसयत् यत् न्यायपीठेन जारीकृतानां सर्वानां निर्देशानां विवरणं दत्तुं, यतः सः दिनाङ्कान्, कालसीमाम्, वर्तमान-कार्यान्वयन-स्थितिं च सहितं विषयस्य निरीक्षणं आरब्धवान्।
- न्यायालयः अमिकस्-क्यूरी इत्यस्मै निर्देशं दत्तवान् यत् राज्य-परामर्शदातृभ्यः पूछताछद्वारा सूचनां प्रार्थयतु, यः समुचितरूपेण प्रत्युत्तरं ददातु।
- न्यायालयः सर्वान् राज्यान् केन्द्रशासितप्रदेशान् च मार्गसुरक्षायाः विद्युन्मान-निरीक्षणस्य प्रवर्तनस्य च कृते मार्ग-परिवहन-राजमार्ग-मन्त्रालयेन (एम्. ओ. आर्. टि. एच्.) निर्मितां 2025 अक्टोबर्-मासस्य 28 दिनाङ्कस्य मानक-परिचालन-प्रक्रियाम् (एस्. ओ. पि.) तत्क्षणमेव प्रवर्तयितुं निर्देशं दत्तवान्।
अपि च दस्तावेजे।
- न्यायालयः अवदत् यत् सः प्रायः 14 वर्षाणि यावत् अस्य व्याज्यस्य निरीक्षणं कुर्वन् अस्ति, वर्तमान-न्यायपीठः एकवर्षात् अधिककालं यावत् तस्य श्रवणम् अकरोत् इति।
- न्यायालयः, यदि प्रवर्तितं न भवति तर्हि पूर्वनिर्देशाः'कागदे'एव तिष्ठन्ति इति चिन्तां व्यक्तम् अकरोत्, अधिकारिणां विरुद्धं सम्भाव्यस्य'कठोर-कार्यस्य'चेतावनीम् अददात्।
- न्यायालयः अवदत् यत् मथुरा-मार्गे स्थापितः पादचारिः क्रासिङ्ग्-रेड्-लैट् इत्येषः विभिन्नेषु अवसरेषु अकार्यकरः भवति इति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः-1 अक्टोबर् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।