न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयः अभियुक्तस्य विषये बी. एन्. एस्. एस्. इत्यस्य अन्तर्गतं संज्ञानात् पूर्वं श्रवणम् अवश्यं कर्तव्यम्।
भारतीय-नागरिक-सुरक्षा-संहिता (बी. एन्. एस्. एस्.) इत्यस्य प्रभावस्य कारणात्, सर्वोच्चन्यायालयः अपराधस्य संज्ञानम् स्वीकृत्य अभियुक्तानां विरुद्धं प्रक्रियां निर्गन्तुं च निम्नन्यायालयस्य आदेशं समर्थयेत् वा इति प्रकरणं चिन्तयति।
भारतीय-नागरिक-सुरक्षा-संहिता (बी. एन्. एस्. एस्.) इति अभियोगस्य आवेदनस्य अनन्तरं, परन्तु अन्तिम-आदेशस्य पारितस्य पूर्वमेव अमलीकरणम् अभवत् इति दृष्ट्या, सर्वोच्चन्यायालयः अपराधस्य संज्ञानम् स्वीकृत्य अभियुक्तस्य विरुद्धं प्रक्रियां निर्गन्तुं च निम्नन्यायालयस्य आदेशं समर्थयेत् वा इति प्रकरणं चिन्तते।
कः चिन्तितः अस्ति? अपीलकर्तारः उमर् तथा अनर्; प्रत्यर्थिनः उत्तरप्रदेशराज्यं तथा अनर्; न्यायपीठः न्यायमूर्तयः जे. बी. पार्डिवाला तथा के. विनोदचन्द्रन् च।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- न्यायालयः अवदत् यत् 03.06.2026 दिनाङ्कस्य आदेशः, यः प्रथमदृष्टया प्रकरणं ज्ञातवान्, जारीकृतप्रक्रिया च अकरोत्, तत् संज्ञान-ग्रहणम् इति।
- न्यायालयेन निर्णयः दत्तः यत् बी. एन्. एस्. एस्. इत्यस्य अन्तर्गतं अभियुक्तस्य श्रवणम् अवश्यं कर्तव्यम् इति।
- न्यायालयः प्रथमदृष्टया प्रकरणं ज्ञात्वा संज्ञानम् स्वीकृत्य,'समन्स्-सिम्प्लिसिटर्'पर्यन्तं सीमितं कृत्वा, 03.06.2026 आदेशस्य भागम् अपसारयत्।
- अपीलीय-अभियुक्तः एकमासस्य मध्ये न्यायालयस्य समक्षं उपस्थितः भवेत् इति निर्देशः दत्तः।
- न्यायालयः आदेशं दत्तवान् यत्, यदि अभियोगकर्ता/अधिवक्ता अनुपस्थितः अस्ति तर्हि उपस्थितेः दिने वा अन्यस्मिन् दिने वा विषयस्य श्रवणम् उचितैः आदेशैः सह करणीयम् इति।
- योग्यता-विषये अवलोकनं विना अपीलस्य अनुमतिः दत्ता।
- कानि अपि विचाराधीन-आवेदनानि निराकृतानि।
अपि च दस्तावेजे।
- न्यायालयेन अभियोगस्य प्रारम्भिक-स्वीकारस्य, न्यायिक-मनस्य अन्तिम-प्रयोगस्य च मध्ये भेदः कृतः, येन निर्धारितः यत् बी. एन्. एस्. एस्. इत्यस्य प्रभावस्य अनन्तरं न्यायः अभवत् इति।
- न्यायालयः अवदत् यत् साक्षिनां परीक्षणस्य (06.03.2024) अन्तिम-आदेशस्य (03.06.2026) मध्ये प्रायः वर्षद्वयं यावत् प्रकरणं प्रच्छन्नम् आसीत् इति।
- निर्णयः अप्रवर्तनीयः इति अङ्कितः अस्ति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः 29 सेप्टेम्बर् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।