न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयः देहलीनगरं 4 सप्ताहेषु सार्वजनिकसुरक्षा-व्यवस्थायाः लेखापरीक्षणाय आदेशयति।
महिलानां, अप्राप्तवयस्कानां च विरुद्धम् यौन-अपराधानां श्रृङ्खलायाः अनन्तरं दिल्ली-एन्. सि. आर्. मध्ये सार्वजनिक-सुरक्षायां सुरक्षायां च व्यवस्थागत-विफलतानां निवारणार्थं सर्वोच्चन्यायालयेन प्रारम्भितः अयं स्वतःप्रणोदितः प्रकरणः अस्ति।
न्यायालयस्य उद्देश्यं, सार्वजनिकस्थानेषु सुरक्षां सुनिश्चितुं प्रभावी-निवारक-निरीक्षण-संरचनाः च प्रचलन्ति वा इति मूल्याङ्कनं करणीयम् अस्ति।
कः चिन्तितः अस्ति? याचिकाकर्ता-न (स्वतः मोटो)। प्रत्यर्थिनः-दिल्ली-आरक्षकाः, गृह-मन्त्रालयः, महिला-बाल-विकास-मन्त्रालयः, प्रासङ्गिक-नागरिक-अधिकारिणः च। पीठः-प्रदत्त-पाठे न उल्लिखितम्।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- सुरक्षा-व्यवस्थायाः (एन्. डी. एस्. ओ., ऐ. टी. एस्. एस्. ओ., मिशन्-शक्ति, ई. आर्. एस्. एस्. 112, महिला-सहायिका 181, सुरक्षित-नगर-परियोजना, महिला-सहायिका-केन्द्राणि, वन-स्टाप्-केन्द्राणि) परिचालन-स्थित्याः विषये विस्तृत-स्थिति-प्रतिवेदनं समर्पयितुं सम्बद्ध-अधिकारिभ्यः आदेशः दत्तः।
- देहली-नगरस्य आरक्षक-आयुक्तं, 4 सप्ताहेषु असुरक्षितस्थानानां सर्वेक्षणं निरीक्षणं च कर्तुं, समर्पित-दलानां (डी. एस्. पी. पदमर्यादारः अधिकारिणां नेतृत्वे) निर्माणं कर्तुं निर्देशं दत्तवान्।
- समीपस्थेषु आरक्षकेषु जनपदेषु विभज्य मण्डल-वार्या दुर्बलता-मानचित्रं निर्मातुं आदेशं दत्तवान्।
- परिचितेषु सार्वजनिक-उद्यानेषु, दुर्बलक्षेत्रेषु च, विशेषतः सायङ्काले प्रातःकाले च, गस्ती-सुरक्षा-व्यवस्थायाः च नियोजनं अनिवार्यम्।
- सार्वजनिक-उद्यानेषु, दुर्बल-क्षेत्रेषु, प्रमुखेषु सार्वजनिक-परिवहन-सुविधासु च तत्क्षणम् प्रकाशस्य, सी. सी. टी. वी. इत्यस्य च लेखापरीक्षणस्य च निर्देशः दत्तः, येन अकार्यकर-मूलसौकर्यस्य मरम्मतं भवेत्, यत्र आवश्यकं तत्र अतिरिक्त-उपकरणानि स्थापयितुं च शक्यते।
- सी. एम्. जन-सुनवै-पोर्टल् इत्यस्य उपयोगेन सुरक्षा-न्यूनतानां विषये नागरिक-अभियोग-निवारणार्थं, जियो-ट्यागिङ्ग्-द्वारा, उपचारात्मक-क्रियां च अन्वेष्टुं अधिकारिभ्यः निर्देशः दत्तः।
अपि च दस्तावेजे।
- न्यायालयः स्पष्टतया उक्तवान् यत् कार्यवाहिनां व्याप्तिः व्यक्तिगत-अपराध-दोषस्य निर्धारणार्थं न अपितु विस्तृत-संस्थागत-विफलतानां परीक्षणार्थं अस्ति इति।
- आदेशस्य दिनाङ्कात् 4 सप्ताहाणाम् अवधेः अन्तरीम-उपायः करणीयः।
- न्यायालयः अवदत् यत् प्रस्तुताः प्रतिवेदनानि'केवलं कागजेषु'विद्यमान-योजनाषु एव सीमितानि न भवेयुः, परन्तु वास्तविक-परिचालन-स्थितिः, प्रतिक्रिया-समयः, व्यवहृत-खण्डानां च विवरणं अवश्यं भवेत् इति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः 28 सेप्टेम्बर् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।