न्यायालयाः कलकत्ता-उच्चन्यायालयः
कल्कत्ता-उच्चन्यायालयः-आधार, मतदाता-परिचय-पत्रम्, पैन-पत्रम् इति नागरिकतायाः निर्णायकं प्रमाणं नास्ति।
अयं निर्णयः कल्कत्ता-उच्चन्यायालयस्य रिट्-याचनायां विदेशीयराज्यस्य रूपेण व्यक्तेः निरोधं प्रतिध्वनितवान्।
नागरिकानां कृते एतत् महत्त्वपूर्णम् अस्ति यतः एतत् स्पष्टयति यत् आधारः, मतदाता-ऐ. डि., पान्-कार्ड् इत्यादीनि सामान्य-अभिलेखाः निर्वासन-सम्बद्ध-विधि-कार्येषु भारतीय-नागरिकतायाः निर्णायक-प्रमाणानि न सन्ति इति।
कः चिन्तितः अस्ति? अयं निर्णयः याचिकाकर्ता (सुमन् मोल्ला), निरोधितः व्यक्तिः (तस्य भ्रातुजः/भ्रातृव्यः), पश्चिमबङ्गालराज्यं, भारतसङ्घः, सामान्यजनानाम् च विषये, आप्रवासन-विदेशीय-अधिनियमः, 2025 इत्यस्य अन्तर्गतं नागरिकत्वं निरूपयितुं प्रमाणिकमानानां विषये चिन्तयति।
किं निश्चितम् आसीत्?
- निर्वाचक-परिचय-पत्रम्, आधार-कार्ड्, पान्-कार्ड्, ब्याङ्क्-अकौण्ट्-पास्बुक् च भारतीय-नागरिकतायाः निर्णायक-प्रमाणानि न सन्ति इति न्यायालयः अवदत्।
- न्यायालयेन ज्ञातम् यत् याचिकाकर्ता जन्मद्वारा (जन्म-प्रमाणपत्रं नास्ति) अथवा वंशद्वारा (असङ्गत-पितुः नाम, मातृ-परिजनाः सह सम्बन्धस्य अभावः च) बन्धकस्य नागरिकतां स्थापयितुं असफलः अभवत् इति।
- न्यायालयः अवदत् यत् राष्ट्रियताम् स्थापनार्थं प्रमाणस्य भारः आप्रवासन-विदेशीय-अधिनियमः, 1946 (तथा 2025 अधिनियमः) इत्यस्य धारा 16 इत्यस्य अन्तर्गतं बन्धकेन भवति इति।
- न्यायालयेन बंदीविरुद्धं तस्य मातापितरस्य नागरिकतायाः विषये प्रतिकूलं सिद्धान्तं गृहीतम्, यतः याचिकाकर्ता सम्भावितस्य डि. एन्. ए. परीक्षणार्थं मातापितरस्य नश्वरस्य अवशेषस्य स्थानं ज्ञातुं निराकृतवान्।
- न्यायालयेन अवदत् यत् विचाराभ्यन्तरे बंदी बाङ्ग्लादेशी-नागरिकः इति अङ्गीकृतवान्, यद्यपि एषा स्वीकृतिः निरोधकाले अभवत् इति।
- गृहमन्त्रालयस्य मे 2,2025 दिनाङ्कस्य परिपत्रस्य अन्तर्गतं एतत् निरोधनं कृतम्, यत् अस्मिन् याचनायां न चुनौतीकृतम् आसीत्।
अपि च दस्तावेजे।
- न्यायालयेन याचिकाकर्ता द्वारा प्रतिपादिते संबंधे विसङ्गतम् अवदत्, यः बन्धकं याचनायां तस्य भ्रातुजः इति, परन्तु आरक्षकाभिशंसायां तस्य भ्रातृवंशः इति अवर्णयत्।
- न्यायालयेन उद्घाटितं यत् याचिकाकर्तुः आयुः (38), बन्दीः आयुः (46) च माम-भृत्य-सम्बन्धस्य दावां तथ्यात्मकरूपेण असङ्गतं कृतवन्तः इति।
- न्यायालयः अवदत् यत् 2026 तमे वर्षे विशेष-गहन-समीक्षायाः (एस्. ऐ. आर्.) समये निर्वाचकसूच्यां बंदी इत्यस्य नाम निष्कासितम् आसीत्, तथा च अस्य निष्कासनस्य विरुद्धं अपील् विचाराधीनम् आसीत् इति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
न्यायालयानि न्यायाधिकरणानि च सी. जे. पी. द्वारा प्रकाशितानि।
न्यायालयः/न्यायाधिकरणस्य आदेशः · सन्दर्भः 32786fc4Affc0CCc · 31 जुलाई 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।