न्यायालयाः सर्वोच्चन्यायालयः
सर्वोच्चन्यायालयः-परिवीक्षाधीनस्य आपराधिकः अतीतः ज्ञान-प्रमाण-विना समाप्तेः कृते पर्याप्तः नास्ति।
स्वस्य प्रमाणपत्रे आपराधिकस्य प्रकरणस्य (एन्. सि. आर्.) विषये सूचनानां दमनार्थं फर्टिलैज़र्स् अण्ड् केमिकल्स् ट्रावन्कोर् लिमिटेड् (<ऐ. डि. 1>) संस्थया नियुक्तेः समाप्तेः विरुद्धं कर्मचारिणः अपिलम् अस्ति।
मुख्यः विषयः अस्ति यत् कर्मचारिणः प्रामाणिक-अज्ञानस्य, तदनन्तरं प्रकरणात् निष्कासस्य च दावायाः कारणात् समाप्तिः वैधानिकरूपेण अनुमती आसीत् वा इति।
कः चिन्तितः अस्ति? याचिकाकर्ता/अपीलकर्ताः शत्रुघ्न यादवः; उत्तरदातारः-द फर्टिलैजर्स् अण्ड् केमिकल्स् ट्रावन्कोर् लिमिटेड् (F.A.C.T) तथा अन्ये; न्यायपीठः न्यायमूर्तिः अगस्टीन् जार्ज् मासिह्।
न्यायालयः किं निर्णयम् अकरोत्?
- अपीलार्थं अनुमतिः दीयते।
- औद्योगिक-विवाद-अधिनियमः, 1947 इत्यस्य अन्तर्गतस्य उपायेः लभ्यतायाः कारणात् प्रकरणं रिट्-अधिकारक्षेत्रे समर्थनीयं नास्ति इति प्रतिवादिनः आक्षेपं न्यायालयः निराकृतवान्।
- न्यायालयः अवतारसिङ्घः बनाम भारतसङ्घः इति प्रकरणस्य त्रि-न्यायपीठस्य निर्णयं उद्धृतवान्, सः अवदत् यत् अपराधस्य पूर्ववृत्तस्य दमनार्थं समाप्तिः स्वयंचालितं न भवति तथा च विशिष्टानि तथ्यानि, अपराधस्य स्वरूपं, अभ्यर्थिनः प्रकरणस्य ज्ञानम् आसीत् वा इति च विचारयेत्।
- न्यायालयेन रवीन्द्रकुमारस्य विरुद्धम् उत्तर-प्रदेशराज्यस्य तथा उमेशचन्द्र-यादवस्य विरुद्धम् महानिरीक्षकस्य च उल्लेखः कृतः, यत् उपयुक्ततां विशेष-परिस्थितिं च विचारं विना यान्त्रिक-समाप्तिः अस्वीकार्यः इति अवधानं प्रददात्।
- अन्तिमप्रक्रियात्मक-आदेशस्य (यथा पुनःस्थापनं अथवा अपीलं निरसितं) कथनात् पूर्वं प्रदत्तः पाठः समाप्तः भवति।
अपि च दस्तावेजे।
- न्यायालयः अवदत् यत् औद्योगिक-विवाद-अधिनियमः, 1947 इत्यस्य अन्तर्गतस्य वैकल्पिक-उपायस्य अस्तित्वं, समाप्ति-आदेशस्य वैधताम् आव्हानसमये अधिकारक्षेत्रस्य लेखनस्य पूर्ण-अवरोधरूपेण कार्यं न करोति इति।
- न्यायालयः अवधानं दत्तवान् यत्, दमनस्य अपराधे व्यक्तिं अभियुक्तुं प्राक्, तथ्याणां ज्ञानं तेषाम् एव श्रेयस्करं भवेत् इति।
- निर्णयः सूचयति यत् समाप्तेः समये कर्मचारी परिवीक्षाधीनः आसीत् इति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः-आदेशाः तथा निर्णयः
न्यायालयस्य आदेशः 12 अगस्त 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।