लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक
सामाजिकक्षेत्रस्य लेखापरीक्षा ₹7, 453.20 कोटिः, सामान्यक्षेत्रस्य ₹1, 144.54 कोटिः इति प्रकटयति।
अस्मिन् लेखापरीक्षणे 2024 मार्च् 31 दिनाङ्के समाप्तस्य वित्तवर्षस्य कृते मणिपुरसर्वकारस्य सामान्य-सामाजिक-आर्थिक-राजस्व-क्षेत्राणां परीक्षणं कृतम्।
₹7, 453.20 कोटिःसामाजिकक्षेत्रस्य लेखापरीक्षायां सामान्यस्य व्ययस्य अपेक्षया महती अधिकं व्ययं (₹7, 453.20 कोटिः) व्याप्तम् आसीत्।
एम्. जि. एन्. आर्. ई. जी. ए., ऐ. सी. डी. एस्., जलजीवन् मिशन् इत्यादीनां प्रमुखनियोजनानां निष्पादन-लेखापरीक्षाः अपि च विविधविभागानां अनुपालन-लेखापरीक्षाः अपि अस्मिन् अन्तर्भवन्ति स्म।
कः चिन्तितः अस्ति? मणिपुर-सर्वकारः, विशेषतः ग्रामीण-विकास-पञ्चायती-राज-विभागः, समाज-कल्याण-विभागः, अल्पसङ्ख्यक-कार्य-विभागः, सार्वजनिक-स्वास्थ्य-अभियान्त्रिकी-विभागः, सार्वजनिक-निर्माण-विभागः, विद्युत-विभागः, परिवहन-विभागः, कर-विभागः च।
लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?
- सामान्यक्षेत्रे लेखापरीक्षितव्ययः ₹1, 144.54 कोटिः आसीत्।
- सामाजिकक्षेत्रे लेखापरीक्षितव्ययः ₹7, 453.20 कोटिः आसीत्।
- सी. ए. जी. इत्यनेन अल्पसङ्ख्यककार्यविभागे'डी. पी. आर्. इत्यस्य अनियमित-मुद्रास्फीति, अतिरिक्त-देय-राशिः च'इति अङ्कितम्।
- सि. ए. जि. इत्यनेन लोकनिर्माणविभागे'अनधिकृतकार्येषु अनियमितव्ययः','कार्यस्य वर्धित-परिमाणस्य कारणात् ठेकेदाराय अनुचितलाभः'च अभूत्।
- सि. ए. जि. इत्यनेन मणिपुर-राज्य-विद्युत्-कम्पनी-लिमिटेड् इत्यत्र'अनुबन्धके अनुचितलाभः'इति सूचितः।
- ग्रामविकास-पञ्चायतीराज-विभागेषु'निवारणीयव्ययः'इति सी. ए. जी. इत्यनेन अङ्कितम्।
- सी. ए. जी. इत्यनेन करविभागस्य जी. एस्. टी.-देयानां विवरणपत्रस्य च निरीक्षणस्य विषये विषय-विशिष्ट-अनुपालन-लेखापरीक्षा कृता।
अपि च दस्तावेजे।
- सामाजिकक्षेत्रस्य लेखापरीक्षायां सामान्यक्षेत्रस्य (₹1, 144.54 कोटिः) अपेक्षया महती अधिकं व्ययं (₹7, 453.20 कोटिः) व्याप्तम् आसीत्।
- सी. ए. जी. इत्यनेन वित्तीय-अनियमिततानां विशिष्टानि उदाहरणानि निवेदितानि, यथा विस्तृत-परियोजना-प्रतिवेदनानि (डी. पी. आर्.), अल्पसङ्ख्यक-कार्येषु, लोक-निर्माण-विभागेषु च अनुबन्धकानां कृते अतिरिक्त-देयानि च।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्
लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-2024
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।