लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक
CAG इत्यनेन ज्ञातम् यत् 14 J & K PSE-संस्थानां निट्-वर्त् ₹ 252.53 कोटि-क्षतिना नष्टम् अभवत् इति।
अस्मिन् लेखापरीक्षणे जम्मू-कश्मीर-केन्द्रशासितप्रदेशे सार्वजनिकक्षेत्र-उद्यमानां (पि. एस्. ई.) वित्तीय-निष्पादनं, निगमित-शासनं, परिचालन-दक्षता च परीक्षितानि, तथैव नाबार्ड्-आर्. ऐ. डि. एफ्. योजनायाः अन्तर्गतस्य कार्यानां निष्पादनं च परीक्षितम्।
₹ 252.53 कोटिःसी. ए. जी. इत्यनेन सूचितं यत् 14 पी. एस्. ई.-संस्थानां निट-मूल्यं सञ्चित-हान्या सम्पूर्णतया क्षिप्तम् आसीत्, यत्र कुल-हानिः ₹ 252.5 आसीत्।
अस्मिन् लेखापरीक्षणे जम्मू-काश्मीर-केन्द्रशासित-प्रदेशे सार्वजनिक-क्षेत्र-उद्यमानां (पि. एस्. ई.) वित्तीय-निष्पादनं, निगमित-शासनं, परिचालन-दक्षतां च परीक्षितानि, अपि च नाबार्ड्-आर्. ऐ. डि. एफ्. योजना, वित्त-विभागस्य ऐ. टि. प्रणालीनां च कार्यानां निष्पादनं 2023 मार्च्-मासे समाप्तस्य अवधेः।
कः चिन्तितः अस्ति? केन्द्रशासितप्रदेशस्य जम्मू-काश्मीरस्य सर्वकारः, विशेषतः तस्य सार्वजनिक-क्षेत्र-उद्यमः (पि. एस्. ई.), लोकनिर्माण-विभागः, जलशक्ति-विभागः, वित्त-विभागः च।
लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?
- 20 यू. टी. पी. एस्. ई. इत्येते <ऐ. डी. 2> मध्ये ₹ <ऐ. डी. 1> कोटिरूप्यकाणां हानिं निवेदयन्।
- 19 मध्ये 14 पी. एस्. ई.-संस्थानां निट-मूल्यं सञ्चित-हान्या सम्पूर्णतया क्षितम् अभवत्।
- 34 मध्ये केवलं 4 यू. टी. पी. एस्. ई.-संस्थाः एव 2023 सेप्टेम्बर्-मासस्य 30 दिनाङ्कपर्यन्तं सी. ए. जी. लेखापरीक्षणार्थं वित्तीयविवरणानि प्रेषितवन्तः।
- 19 यू. टी. पी. एस्. ई. इत्येतेषु वर्षत्रयं वा अधिककालं यावत् देयानि लेखाः आसन्।
- सी. ए. जी. इत्यनेन अनुशंसितं यत् केन्द्र-शासित-सर्वकारः निष्क्रियानां पी. एस्. ई.-संस्थानां परिसमाप्तिम् आरभत तथा च हानिकरानां संस्थानां कृते निवारक-कार्यम् आरभते इति।
- सी. ए. जी. इत्यनेन सर्वकारस्य अनुशंसां कृतम् यत् वित्तीयविवरणानि अन्तिमं कर्तुं लेखा-देयांशयुक्तान् पी. एस्. ई. इत्येतान् निर्देशयतु येन विधायी-निरीक्षणं सुनिश्चितं भवेत् इति।
अपि च दस्तावेजे।
- सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम् यत् 19 सार्वजनिक-क्षेत्र-उद्यमाः वर्षत्रयं वा अधिककालं यावत् लेखापरीक्षणार्थं स्वस्य लेखाः न समर्पिताः इति, येन सर्वकारीय-निवेशः विधायी-निरीक्षणात् बहिः अभवत् इति।
- सी. ए. जी. इत्यनेन सूचितं यत् 14 पी. एस्. ई.-संस्थानां निट-मूल्यं सञ्चित-हान्या सम्पूर्णतया क्षिप्तम् आसीत् इति, तथा च 20 संस्थाभिः <ऐ. डी. 2> मध्ये ₹ <ऐ. डी. 1> कोटि-मूल्यस्य कुल-हानिः अभिलिखिता इति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्
लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-सन्दर्भः 2026-2026 इत्यस्य प्रतिवेदनं नं. 3
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।