लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक
चेन्नै-नगरस्य निर्यात-निरीक्षण-संस्थायां ₹ 21.41 कोटिरूप्यकाणां दुरुपयोगः CAG इत्यनेन ज्ञातः।
अस्मिन् लेखापरीक्षणे, केन्द्रसर्वकारस्य षट् आर्थिक-सेवा-मन्त्रालयाणां, तेषां केन्द्रीय-स्वायत्त-संस्थानां च, 2024 मार्च्-मासे समाप्तस्य अवधेः कृते, लेखानां अभिलेखानां च अनुपालनं परीक्षितम्, यत्र विशिष्टानि निष्कर्षाणि 2022-23 तथा...
₹ 21.41 कोटिःसी. ए. जी. इत्यनेन चेन्नै-नगरस्य निर्यात-निरीक्षण-संस्थायां ₹ 21.41 कोटिरूप्यकाणां दुर्विनियोगस्य सूचना दत्ता, टी...
अस्मिन् लेखापरीक्षणे, केन्द्रसर्वकारस्य षट् आर्थिक-सेवा-मन्त्रालयाणां, तेषां केन्द्रीय-स्वायत्त-संस्थानां च, 2024 मार्च्-मासे समाप्तकालस्य कृते, लेखानां अभिलेखानां च अनुपालनं परीक्षितम्, यत्र 2022-23 तथा 2023-24 इत्येतानि विशिष्टानि निष्कर्षाणि सन्ति।
कः चिन्तितः अस्ति? वाणिज्य-उद्योग-मन्त्रालयः, आवास-नगर-व्यवहार-मन्त्रालयः, सूक्ष्म-लघु-मध्यम-उद्यम-मन्त्रालयः, पेट्रोलियम-प्राकृतिक-वायु-मन्त्रालयः, वस्त्र-मन्त्रालयः, पर्यटन-मन्त्रालयः च, तेषां सम्बद्ध-कार्यालयैः, केन्द्रीय-स्वायत्त-निकायैः च सह।
लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?
- चेन्नै-नगरस्य निर्यात-निरीक्षण-संस्थायां ₹1 कोटिरूप्यकाणां दुरुपयोगः, यत्र वस्तु-सेवायाः वा प्राप्तिः विना निजी-पक्षाणां कृते धनादेशाः अङ्किताः आसन्।
- योजना-मार्गनिर्देशानां उल्लंघनस्य कारणात् अलप्पुझा-कयर्-क्लस्टर्-डेवेलप्मेण्ट्-सोसाइटी इत्यनेन उपयोक्तृ-शुल्कस्य ₹1.69 कोटिरूप्यकाणां पुनःप्राप्तिः न अभवत् तथा च ₹5.45 कोटिरूप्यकाणां सम्पत्तिषु वित्तीय-हितस्य हानिः अभवत्।
- कोच्ची-नगरस्य स्पैसस्-बोर्ड्-संस्थया, अधिक-विद्युत्-अपेक्षायाः अनुबन्धस्य, न्यून-विद्युत्-कारक-दण्डस्य च कारणात् ₹ 2.41 कोटिरूप्यकाणां निवारणीयव्ययः अभवत्।
- चेन्नै-नगरस्य फुट्वेर्-डिसैन्-एण्ड्-डेवेलप्मेण्ट्-इन्स्टिट्यूट्-इत्यस्य कार्यकारी-निर्देशकाय ₹7.69 लक्षस्य अनुचितलाभः, नकली-इन्वाय्स्-द्वारा, जाली-टिकेट्-द्वारा, अनधिकृत-क्लेम्स्-द्वारा च।
- गाज़ियाबाद्-नगरस्य सी. पी. डब्ल्यू. डी. इत्यनेन विद्युत्-शुल्करूपेण ₹6.91 कोटिरूप्यकाणां अनियमित-शोधनं, यद्यपि संवैधानिक-मुक्तिः अस्ति, यत् सम्प्रति प्रतिदानार्थं अथवा समायोजनार्थं अनुवर्त्यते।
- सी. पी. डब्ल्यू. डी. द्वारा परियोजना-व्ययस्य ₹513 कोटि (2017-2024) अधिकमूल्यांकनं, जी. एस. टी. सहितस्य ठेकेदारस्य लाभस्य उपरिभागस्य च गलतगणनायाः कारणात्।
- अनुचित-अनुमानस्य कारणात्, विपण्यमूल्ये नूतनानां वस्तूनां देयस्य च कारणात्, दिल्ली-परियोजनायां सी. पी. डब्ल्यू. डी. द्वारा ₹ 44.28 कोटिरूप्यकाणां निवारणीयव्ययः।
- अनुशंसासु मूल्यतालिकायाः कृते विपणि-सर्वेक्षणं करणीयम्, देहली-मूल्यानां उपयोगस्य स्थाने क्षेत्र-वार्या मूल्यानि सज्जं करणीयम्, श्रम-घटकानां वास्तविकमूल्यांकनं च अन्तर्भवन्ति।
अपि च दस्तावेजे।
- सी. ए. जी. इत्यनेन चेन्नै-नगरस्य निर्यात-निरीक्षण-संस्थायां ₹ 21.41 कोटि-मूल्यस्य दुर्विनियोगस्य सूचना दत्ता, स्वकीय-पक्षाणां कृते प्रदत्तानां चेक्-पत्राणां उल्लेखं कृत्वा, तदनुगुणं वस्तूनि सेवाः वा न प्राप्ताः इति।
- सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम् यत् सी. पी. डब्ल्यू. डी. इत्यनेन 2017 तः 2024 पर्यन्तं जी. एस्. टी. सहितस्य लाभस्य, उपरिशुल्कस्य च गणनायां त्रुट्याः कारणात् ₹513 कोटिरूप्यकाणां परियोजनायाः व्ययं अति-अनुमानितम् इति।
- सी. ए. जी. इत्यनेन सी. पी. डब्ल्यू. डी. दिल्ली-परियोजनायां ₹1 कोटिः निवारणीयव्ययः अभिलिखितः, यस्य परिणामः अनुचित-अनुमानस्य परिणामः, नूतनानां कार्यवस्तूनां निष्पादनस्य च परिणामः, यत् मूल-करारस्य अन्तर्गतं नास्ति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्
लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-सन्दर्भः 2026-2026 इत्यस्य प्रतिवेदन-सङ्ख्या 11।
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।