लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक
प्रमुखक्षेत्रेषु निवृत्तिवेतनक्षेत्रस्य शासनव्यवस्थायाः अभावः सि. ए. जि. इत्यनेन ज्ञातः।
2017 एप्रिल्-मासात् 2024 मार्च्-मासपर्यन्तं भारतस्य निवृत्तिवेतनक्षेत्रस्य प्रमुखानां संस्थानां योजनानां च शासनस्य, कोषप्रबन्धनस्य, अभिदाता-संरक्षण-तन्त्रस्य च परीक्षणं एतत् निष्पादन-लेखापरीक्षणम् अकरोत्।
कः चिन्तितः अस्ति? वित्तीयसेवा-विभागः, निवृत्तिवेतन-निधि-विनियामक-विकास-प्राधिकरणः (पी. एफ्. आर्. डी. ए.), वैधानिक-निवृत्तिवेतन-प्रणालीः (ई. पी. एफ्. ओ., सी. एम्. पी. एफ्. ओ., एस्. पी. एफ्. ओ., ए. टी. ई. पी. एफ्. ओ.), षट् स्वायत्त-संस्थाः/सी. पी. एस्. ई. (सी. सी. ऐ. एल्., सी. पी. सी. एल्., आर्. ऐ. एन्. एल्., मेकान्, सी. डी. एल्. बी., आई. ऐ. एफ्. टी.), तथा च असंगठितक्षेत्रस्य तथा वरिष्ठनागरिकानां कृते चत्वारः सर्वकारीय-योजनाः (ए. पी. वै., पी. एम्. एस्. वै. एम्., पी. एम्. के. एम्. वै., पी. एम्. वी. वी. वै.) इत्येतैः सह सम्बद्धानि सन्ति।
लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?
- लेखापरीक्षा प्रभावी-शासनस्य, विवेकपूर्ण-निधि-प्रबन्धनस्य, अभिदाता-हिताणां संरक्षणस्य च विधि-विनियामक-संस्थागत-संरचनायाः कार्यस्य मूल्याङ्कनं कृतवती।
- 2017 तमस्य वर्षस्य एप्रिल्-मासात् 2024 तमस्य वर्षस्य मार्च्-मासपर्यन्तं अस्य लेखापरीक्षणस्य अवधिः आसीत्।
- 2022 तमस्य वर्षस्य जनवरी-मासात् 2024 तमस्य वर्षस्य आगस्ट्-मासपर्यन्तं लेखापरीक्षा अभवत्।
- प्रतिवेदनं शासन-संरचना, निधि-प्रबन्धनम्, अभिदाता-हिताणां संरक्षणम् इति त्रयः व्यापक-कार्यात्मक-क्षेत्राणि मूल्यांकयति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्
लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-सन्दर्भः 2026-2026 इत्यस्य प्रतिवेदन-सङ्ख्या 15।
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।