Saturday, 7 November 2026 कौन ज़िम्मेदार?
कौन ज़िम्मेदार?KaunZimmedar

प्रत्येकं कथा वास्तविक-सर्वकारीय-दस्तावेजः अस्ति।

अनुवादितः। संस्कृतम् (संस्कृतम्) यन्त्रद्वारा (इण्डिकट्रान्स्2, अस्माकं सङ्गणके)। अस्मिन् त्रुटयः भवितुम् अर्हन्ति-आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।

लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक

सी. ए. जी. इत्यनेन 589 प्रकरणेषु 18,799 कोटि-रूप्यकाणि अव्यक्त-आयानि मूल्यांकनात् निष्कासिताः इति ज्ञातम्।

अस्मिन् लेखापरीक्षणे वित्तवर्षस्य <ऐ. डि. 3> तथा <ऐ. डि. 2> मध्ये सम्पूर्णे मूल्यांकने अव्यक्त-व्यवहारानां (अनुभागाः <ऐ. डि. 1> डि तथा 115 बि. बि. ई.) करस्य प्रावधानैः सह आयकरविभागस्य अनुपालनं परीक्षितम्।

₹18,799 कोटिःसी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम् यत् ₹18,799 कोटिभिः सम्बद्धाः 589 प्रकरणेषु, निर्धारण-अधिकारिणः समानरूपेण अन...

अव्यक्त-ऋणानां, निवेशानां, व्ययानां च आयस्य कृते यथार्थ-उच्च-कर-मानानि, अधिशुल्कानि च प्रयुज्यन्ते वा इति विषये सः अवधानं दत्तवान्।

कः चिन्तितः अस्ति? केन्द्रशासनं, राजस्वविभागः-प्रत्यक्षकरविभागः (आयकरविभागः)

लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?

  • परिचितेषु विसङ्गतानां कुल-कर-प्रभावः 1,902 लेखापरीक्षण-निरीक्षणेषु ₹25,085 कोटिः अस्ति।
  • 1, 728 प्रकरणेषु करस्य अण्डर-असेस्मेण्ट्/अण्डरचार्ज् इति कुलः ₹23,769 कोटिः अस्ति।
  • 174 प्रकरणेषु करस्य अधिकमूल्यांकनं/अधिकशुल्कं, आहत्य ₹1,316 कोटिः।
  • ₹4,707 कोटिरूप्यकाणां कर-प्रभावयुक्तेषु 926 प्रकरणेषु कर-दरस्य/अधिभारस्य अनुचितप्रय़ोगः।
  • ₹1,230 कोटिरूप्यकाणां कर-प्रभावयुक्तेषु 331 प्रकरणेषु कर-गणना-विवरणेषु आयः यथार्थतया न गृहीतः।
  • ₹349 कोटिरूप्यकाणां कर-प्रभावयुक्तेषु 56 प्रकरणेषु अव्यक्त-परिवर्धनानां विरुद्धं हान्याः अनुचित-निर्गमः।
  • ₹18,799 कोटिरूप्यकाणां कर-प्रभावयुक्तेषु 589 प्रकरणेषु असन्दिग्ध-व्यवहाराः मूल्यांकनात् परावर्तन्ते।
  • विभागः 1,643 प्रकरणेषु (₹13,258 कोटिः) विषयान् स्वीकृतवान्/संशोधयत्, 39 प्रकरणेषु (₹ 2,349 कोटिः) न स्वीकृतवान्, 220 प्रकरणेषु (₹9,478 कोटिः) च न प्रत्युत्तरं दत्तवान्।
  • अनुशंसासु सम्भाव्य-मूल्यांकन-प्रकरणानां समीक्षा, दोषरहित-ऐ. टि.-प्रणालीनां कार्यान्वयनं, त्रुटिनां दायित्वं निर्धारणम्, स्थिरतायाः कृते मानक-परिचालन-प्रक्रियाः (एस्. ओ. पि.) निर्गमाः च अन्तर्भवन्ति।

अपि च दस्तावेजे।

  • सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम् यत् ₹18,799 कोटिभिः सम्बद्धाः 589 प्रकरणेषु, निर्धारण-अधिकारिणः अव्यक्त-व्यवहारानां कृते समानरूपेण उपविधाः न प्रयुज्यन्त, येन आयः मूल्यांकनात् पलायनम् अकरोत् इति।
  • सि. ए. जि. इत्यनेन सूचितेषु 1,902 प्रकरणेषु 1,777 प्रकरणानि विभागस्य आन्तरिक-लेखापरीक्षया न समीक्षितानि इति सूचितम्।
  • सी. ए. जी.-वर्यः अवदात् यत् 17 सन्दर्भेषु, सी. ए. जी.-इत्यस्य लेखापरीक्षा पूर्वमेव समाप्तेः अनन्तरं एव आन्तरिक-लेखापरीक्षा कृता इति, यत् सूचयति यत् विहित-प्रक्रियां न अनुसरिता इति।
  • सी. ए. जी. इत्यनेन अवदत् यत् विसङ्गताः सूचयन्ति यत् निर्धारण-अधिकारिणः वैधानिक-कर्तव्यानि निर्वोढुं पर्याप्तं परिश्रमं न अकुर्वन् इति।

एतत् कथं लिखितम्?

अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।

अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।

तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।

अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।

वयं कथं कार्यं कुर्वन्ति? · अस्मिन् कथायां दोषं निवेदयतु।

मूललेखः

भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्

लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-सन्दर्भ-प्रतिवेदनं 2026-2026 इत्यस्य 32।

लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम् 2026 · 2.4 MB दस्तावेजं उद्घाटयतु। उपरि cag.gov.in
अत्र पठतु।

चर्चा।

दस्तावेजानां विषये चर्चां करोतु, जनाः न। व्यक्तिगत-व्यक्तिनां विषये न विचारं करोतु। अपराधस्य अथवा दुष्कृत्यस्य आरोपान् तथ्यरूपेण न वदतु-तस्य स्थाने प्रश्नान् पृच्छतु। नागरिकं भवन्तु। एतेषां नियमान् भङ्गं कुर्वतां पोस्ट्स् इत्येतानि मध्यस्थैः निष्कास्यन्ते।

पोस्ट् कर्तुं गूगल् इत्यनेन सह सैन्-इन् करोतु।

एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।