लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक
अस्साम्-राज्यस्य 47 ग्रामपरिषदः मध्ये 35 एम्. जि. एन्. आर्. ई. जी. ए. स्थानीय-निकाय-योजनानां अनुपयुक्ताः इति सि. ए. जि. इत्यनेन ज्ञातम्।
अस्मिन् लेखापरीक्षणे, अस्साम्-सर्वकारे सामाजिक-आर्थिक-सामान्य-क्षेत्र-योजनानां, विभागानां च कार्यान्वयनस्य, 2024 मार्च्-मासे समाप्तस्य अवधेः, परीक्षणं कृतम्।
एतत् एम्. जि. एन्. आर्. ई. जी. ए. योजनायाः निष्पादनं, विविधेषु विभागेषु अनुपालन-लेखापरीक्षणं च केन्द्रीकृतम् आसीत्।
कः चिन्तितः अस्ति? असम-सर्वकारः, विशेषतः पञ्चायत्-ग्रामीण-विकास-विभागः, चिकित्सा-शिक्षा-अनुसंधान-विभागः, लोकनिर्माण-विभागः, जनजातीय-व्यवहार-विभागः, महिला-बाल-विकास-विभागः, जल-संसाधन-विभागः, वित्त-विभागः, प्रशासनिक-सुधार-प्रशिक्षण-विभागः च।
लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?
- एम्. जि. एन्. आर्. ई. जि. ए.-कर्मचारिभ्यः ₹1 कोटि-मितं वेतनं न प्रदत्तम्।
- एम्. जि. एन्. आर्. ई. जी. ए.-₹7.76 कोटिरूप्यकाणां संदिग्धव्ययः, ₹6.19 कोटिरूप्यकाणां निधयः च।
- जनजातीयकार्यानि (समतलानि)-अधिकतम-खुदरा-मूल्यात् अधिक-क्रयणस्य कारणात् ₹ 11.49 कोटिरूप्यकाणां निवारणीय-अतिरिक्त-व्ययः।
- जनजातीयकार्यानि (समतलानि)-लाभार्थीभिः वस्तूनां प्राप्तिः सुनिश्चितं विना जारीकृतानां देयानां कारणेण ₹9.92 कोटिरूप्यकाणां अनियमितव्ययः।
- महिला-बाल-विकासः विहितस्य एफ्. सी. ऐ. इत्यस्य तण्डुलस्य उपयोगस्य स्थाने मुक्तविपण्यां तण्डुलस्य क्रयणस्य कारणात् ₹7.74 कोटिरूप्यकाणां अतिरिक्तव्ययः अभवत्।
- सार्वजनिक-निर्माणम् (भवनम् तथा एन्. एच्.)-दोषपूर्ण-अनुमानानां कारणात् ₹2.07 कोटिः अतिरिक्तव्ययः निवार्यते।
- सार्वजनिक-निर्माणम् (मार्गानि)-न्यून-अनुमानानि सत्सु अपि अनुबन्ध-मूल्यस्य संशोधनस्य विफलतायाः कारणात् ठेकेदाराय ₹3.06 कोटिरूप्यकाणां अनुचित-वित्तीयलाभः।
- सार्वजनिक-निर्माणानि (मार्गाः)-निविदा-अन्तिमरूपेण वस्तु-मूल्येषु परिवर्तनेन ठेकेदाराय ₹1.25 कोटिरूप्यकाणां अनुचित-वित्तीयलाभः भवति।
- प्रशासनिक-सुधार-प्रशिक्षण-विभागः ₹ 213.52 लक्षस्य व्ययः।
- अनुशंसासु निधयः समयोचितरूपेण जारीः, वेतनप्रदानस्य विफलतानां शीघ्रं निराकरणं, वास्तविक-कार्य-अनुमानानि, अभियोग-निवारण-व्यवस्थां सुदृढीकरणं च अन्तर्भवन्ति।
अपि च दस्तावेजे।
- सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम् यत् 47 मध्ये 35 ग्राम-पञ्चायत्/ग्राम-विकास-परिषदः, एम्. जी. एन्. आर्. ई. जी. ए. इत्यस्य बाटम्-अप्-योजना-समीकरणे विफलतां सूचयन्, <ऐ. डी. 1> कृते स्थानीय-निकाय-योजनाः न प्रस्तुताः इति।
- एम्. जि. एन्. आर्. ई. जी. ए. विषये 720 मध्ये 236 अभियोगानि 2024 डिसेम्बर्-मासपर्यन्तं विलम्बितानि आसन् इति सी. ए. जी. इत्यनेन सूचितम्, यत् अपर्याप्त-अभियोग-निवारण-व्यवस्थां उद्घाटयति।
- सी. ए. जी. इत्यनेन सूचितं यत्, मार्गदर्शिकानां विरुद्धं, चयनित-खण्डेषु सम्पन्नानां एम्. जी. एन्. आर्. ई. जी. ए.-कार्यानां 18 प्रतिशतं जियोट्याग् न कृतम् आसीत् इति।
- अस्साम्-सोसैटि-फ़ार्-सोशियल्-आडिट इति संस्था प्रति षण्मासे सामाजिक-लेखापरीक्षणस्य लक्ष्यम् पूरयितुं असफलः अभवत् इति सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम्, यत्र <ऐ. डी. 1> इत्यस्य मध्ये 3 प्रतिशततः 80 प्रतिशतपर्यन्तं न्यूनता आसीत्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्
लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-सन्दर्भः 2026-2026 इत्यस्य प्रतिवेदनं नं. 3
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।