Saturday, 7 November 2026 कौन ज़िम्मेदार?
कौन ज़िम्मेदार?KaunZimmedar

प्रत्येकं कथा वास्तविक-सर्वकारीय-दस्तावेजः अस्ति।

अनुवादितः। संस्कृतम् (संस्कृतम्) यन्त्रद्वारा (इण्डिकट्रान्स्2, अस्माकं सङ्गणके)। अस्मिन् त्रुटयः भवितुम् अर्हन्ति-आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।

लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक

आर. ई. सी. इत्यनेन ग्रिड्-उन्नयनस्य राज्य-आग्रहः ₹44, <ऐ. डी. 1> कोटि-तः ₹12, <ऐ. डी. 2> कोटि-पर्यन्तं न्यूनीकृतः।

अस्मिन् निष्पादन-लेखापरीक्षणे दीनदयाळ-उपाध्याय-ग्राम-ज्योति-योजना (डि. डि. यु. जि. जे. वै.), प्रधान्-मन्त्री-सहज-बिजली-हर-घर-योजना (सौभाग्य) इत्येतयोः योजनानां कार्यान्वयनस्य, वित्तीय-व्यवस्थापनस्य, निरीक्षणस्य च परीक्षणं कृतम्।

2020 मार्च्-मासपर्यन्तं स्वीकृतानि परियोजनानि लेखापरीक्षणस्य अन्तर्गतानि आसन्, अपि च 2023 डिसेम्बर्-मासपर्यन्तं अवलोकनं अद्यतनीकृतम् आसीत्।

कः चिन्तितः अस्ति? केन्द्र-सर्वकारः, विद्युत्-मन्त्रालयः, 27 राज्यानि, 3 केन्द्र-शासित-प्रदेशाः च योजनायां संलग्नाः सन्ति।

लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?

  • आर. ई. सी. इत्यनेन राज्यैः अपेक्षितं सिस्टम्-सुदृढीकरण-घटक-व्ययं ₹44, <ऐ. डी. 3> कोटिः तः ₹12, <ऐ. डी. 1> कोटिः यावत् परिमितम्, यत् <ऐ. डी. 2>% तः <ऐ. डी. 4>% पर्यन्तं न्यूनम् आसीत्।
  • सप्तराज्यैः (₹11, 285.78 कोटिः) अपेक्षितं फ़ीडर्-पृथक्करण-व्ययं ₹3, 967.20 कोटिपर्यन्तं परिमितम् आसीत्, यत् 46.27% न्यूनीकृत्य 100% अभवत्।
  • 12 राज्येषु, एकस्मिन् केन्द्रशासितप्रदेशे च ए. टी. एण्ड्. सी.-नष्टस्य लक्ष्यानि पूर्णतया न प्राप्तानि, यस्य परिणामेन डिस्काम्-संस्थानां कृते ₹3,000 <ऐ. डी. 1> कोटि-धनस्य अनुदानं न्यूनीकृतम्।
  • 2022 मार्च्-मासपर्यन्तं केवलं 7,833 कृषिभक्षकानि विभक्तानि आसन्, सी. सी. ई. ए. इत्यनेन 9,019 स्वीकृतानि, 16,500 अनुमोदितानि च आसन्।
  • आर. ई. सी. इत्यनेन आवश्यक-करारानां निष्पादनात् 13 तः 360 दिनानि पूर्वम् षट् राज्यानां कृते प्रथम-किस्ति-रूपेण ₹ 541.56 कोटिः निर्गमितः।
  • ₹1, 603.81 कोटिरूप्यकाणां (योग्य-अनुदानस्य 60 प्रतिशतं) शीघ्रं शोधनं, समयसङ्गत-राज्य-योगदानं न सुनिश्चितं कृत्वा, षट् राज्यानां कृते कृतम्।
  • आर्. जी. जी. वी. वै. इत्यस्य अन्तर्गतं, आर्. ई. सी. इत्यनेन <ऐ. डी. 2> इत्यस्मिन् काले ₹ <ऐ. डी. 1> कोटिरूप्यकाणां पूँजी-अनुदानं निर्गमितम्, अपि च 2015 एप्रिल्-मासात् 2017 मे-मासपर्यन्तं परियोजनायाः कार्याणि न दत्तानि।
  • 605 मध्ये 494 प्रकल्पेषु (81.65%) पुरस्कारे विलम्बः अभवत्, 184 प्रकल्पेषु 12 मासात् अधिकं विलम्बः अभवत्।
  • 605 मध्ये 555 प्रकल्पेषु (91.74%) समाप्ति-विलम्बः अभवत्, 263 प्रकल्पेषु 24 मासात् अधिकं विलम्बः अभवत्।
  • सी. ए. जी. इत्यनेन अनुशंसितं यत् विद्युत्मन्त्रालयः भिन्नतां न्यूनीकर्तुं विस्तृत-परियोजना-प्रतिवेदनानि (डी. पी. आर्.) तयारुं प्राक् व्यवहार्यता-अध्ययनम्, विस्तृत-क्षेत्र-सर्वेक्षणं च सुनिश्चितं करोतु इति।
  • सी. ए. जी. इत्यनेन परियोजना-पुरस्कारस्य निष्पादनस्य च प्रक्रियायाः मानकीकरणस्य अनुशंसः कृतः येन तत् समयोचितरूपेण पूर्णं भवेत्।

अपि च दस्तावेजे।

  • लेखापरीक्षायां ज्ञातम् यत् व्यवस्थायाः सुदृढ़ीकरणार्थं, पोषक-पृथक्करणार्थं च विहितं आयव्ययिकं योजनायाः उद्देश्यान् पूरयितुं अपर्याप्तम् आसीत्, येन राज्यस्य आग्रहाणां विषये महत्त्वपूर्णानि प्रतिबन्धाणि अभवन् इति।
  • बहुसङ्ख्यकाः प्रकल्पाः (पुरस्कारार्थं 80 प्रतिशततः अधिकम्, पूर्णतायाः कृते 90 प्रतिशततः अधिकम्) निर्धारित-समयसीमा अतिक्रम्य विलम्बम् अनुभवन्।
  • मार्गदर्शिकानां उल्लङ्घनेन निधयः निर्गमिताः, यथा आवश्यक-करारानां निष्पादनात् पूर्वं अथवा परियोजना-पुरस्कारात् पूर्वं प्रदत्तानि देयानि च।

एतत् कथं लिखितम्?

अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।

अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।

तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।

अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।

वयं कथं कार्यं कुर्वन्ति? · अस्मिन् कथायां दोषं निवेदयतु।

मूललेखः

भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्

लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-सन्दर्भ-प्रतिवेदनम्-2025-2025 इत्यस्य 17।

लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम् 2025 · 16.4 MB दस्तावेजं उद्घाटयतु। उपरि cag.gov.in

चर्चा।

दस्तावेजानां विषये चर्चां करोतु, जनाः न। व्यक्तिगत-व्यक्तिनां विषये न विचारं करोतु। अपराधस्य अथवा दुष्कृत्यस्य आरोपान् तथ्यरूपेण न वदतु-तस्य स्थाने प्रश्नान् पृच्छतु। नागरिकं भवन्तु। एतेषां नियमान् भङ्गं कुर्वतां पोस्ट्स् इत्येतानि मध्यस्थैः निष्कास्यन्ते।

पोस्ट् कर्तुं गूगल् इत्यनेन सह सैन्-इन् करोतु।

एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।