केरल-राज्ये एम्. जि. एन्. आर्. ई. जी. ए. परियोजनानां <ऐ. डि. 1>% अतिरिक्त-लक्ष्यानां कारणात् अप्रवर्तिताः इति सि. ए. जि. इत्यनेन ज्ञातम्।

कः चिन्तितः अस्ति? केरलसर्वकारः-विशेषतः तिरुवनंतपुरं, पालक्काड्, कासरगोड् इत्येतेषु मण्डलेषु ग्रामपञ्चायतेषु एम्. जि. एन्. आर्. ई. जी. ए. इत्यस्य कार्यान्वयनम्।

लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?

• मस्टर्-रोल्-समाप्तेः 16 तः 90 दिनानाम् अनन्तरं ₹ 269.27 कोटिः वेतनं दत्तम्, मासत्रयानन्तरं ₹ 39.24 कोटिः च दत्तम्।
• 2024 डिसेम्बर्-मासपर्यन्तं अकुशल/कुशल-वेतनस्य, सामग्र्याः, करानां च कृते ₹ 43.59 कोटिः अवशिष्टः आसीत्।
• वेतनस्य, सामग्र्याः च 19,792 व्यवहाराः षण्मासात् चतुर्वर्षात् अधिककालं यावत् पुनरुत्पादनार्थं प्रलंबिताः आसन्।
• एम्. जि. एन्. आर्. ई. जी. ए. इत्यस्य प्रशासनिक-व्यय-निध्या 33 सर्वकारीय-कर्मचारिभ्यः वेतनरूपेण ₹ <ऐ. डि. 1> कोटिः प्रदत्ता, येन केन्द्रस्य निर्देशानां उल्लंघनम् अभवत्।
• 88.73 वार्षिक-योजनायां समाविष्टानां व्यक्तिगत-परियोजनानां% भागं, ग्रामसभायाः आग्रहस्य उपरि राज्येन आरोपितानां लक्ष्यानां कारणात् न कार्यान्वितम्।
• <ऐ. डि. 1>% सर्वेक्षित-लाभार्थीः कस्यापि आश्वस्ति-योजनायां (पी. एम्.-जे. ए. वै., आम् आद्मी बीमा, अथवा पी. एम्. एस्. बी. वै.) नामाङ्किताः न आसन्।
• केवलं 3,272 सदस्याः अनति-परियोजनायाः अन्तर्गतं कौशल-प्रशिक्षणं प्राप्तवन्तः, यद्यपि 22.53 लक्ष-गृहाणि अर्हन्ति स्म।
• वेतन-वस्तु-अनुपातः अनिवार्यस्य 60:40 तः न्यूनः अभवत्, सामग्री-भागः केवलं 11 प्रतिशततः 18 प्रतिशतपर्यन्तं एव आसीत्।
• पुदुर्-जी. पी. मध्ये सी. ए. जी. इत्यनेन कपटयुक्ताः मस्टर्-रोल्-प्रविष्टिः, धनस्य दुरुपयोगः च अभूत्।
• सी. ए. जी.-इत्यनेन अभिसरण-योजनायाः अभावः, स्वतन्त्र-गुणवत्ता-निरीक्षकाणां नियुक्तेः विफलतां च सूचितम्।

अपि च दस्तावेजे।

• सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम् यत्, राज्येन लाभार्थी-आग्रहात् परितः सम्पत्ति-निर्माणस्य (यथा, पशुशालानां) कृते अतिरिक्तानि लक्ष्यानि आरोपितानि, येन नियोजितानां व्यक्तिगत-परियोजनानां <ऐ. डि. 1>% इत्यस्य कार्यान्वयनं न अभवत्।
• सी. ए. जी. इत्यनेन सूचितं यत् परीक्षण-परीक्षित-ग्राम-पञ्चायत्-द्वारा निष्पादितानां 99 प्रतिशतानां कार्यानां व्ययः ₹5 लक्षात् न्यूनः आसीत् इति, यत् योजनायाः दीर्घस्थायी-सम्पत्ति-निर्माणस्य लक्ष्यात् विच्छेदनं सूचयति।
• सि. ए. जि. इत्यनेन पुदुर्-जी. पि. मध्ये विशिष्टाः दुष्कृत्याः अङ्किताः, यत्र अपराधिभिः व्यवस्थायाः लोकाः, यथा कुशल-लाभार्थीनां हस्तचालित-प्रविष्टिः, आधार-आधारित-देय-निरीक्षणस्य अभावः च, निधिं दुर्विनियोगं कर्तुं उपयुज्यन्त।
• सी. ए. जी.-इत्यनेन सूचितं यत् यद्यपि लक्ष-लक्ष-गृहाणि 100 दिनानि यावत् कार्यं समाप्य, अनति-परियोजनायाः अन्तर्गतं कौशल-प्रशिक्षणस्य योग्यतां प्राप्तवन्तः, तथापि केवलं 3,272 सदस्याः एव प्रशिक्षिताः आसन् इति।