Saturday, 7 November 2026 कौन ज़िम्मेदार?
कौन ज़िम्मेदार?KaunZimmedar

प्रत्येकं कथा वास्तविक-सर्वकारीय-दस्तावेजः अस्ति।

अनुवादितः। संस्कृतम् (संस्कृतम्) यन्त्रद्वारा (इण्डिकट्रान्स्2, अस्माकं सङ्गणके)। अस्मिन् त्रुटयः भवितुम् अर्हन्ति-आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।

लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक

समय-प्रतिबन्धितानां ए. बी.-पी. एम्. जे. ए. वै. इत्यस्य दावानां कृते ₹ 33.44 कोटिः प्रदत्तम् इति सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम्।

अस्मिन् लेखापरीक्षणे बिहारराज्ये केन्द्रसर्वकारस्य द्वयोः योजनायोः कार्यान्वयनस्य वित्तीयप्रबन्धनस्य च परीक्षणं कृतम्-2018 सेप्टेम्बर्-मासात् 2024 मार्च्-मासपर्यन्तं आयुष्माण्-भारत-प्रधान्-मन्त्री-जन-आरोग्य-योजना (ए. बी.-पी. एम्. जे. ए. वै.), प्रधान्-मन्त्री-आवास्-योजना च।

₹ 33.44 कोटिःए. बी.-पि. एम्. जे. ए. वै. इत्यस्य अन्तर्गतं समय-प्रतिबन्धित-प्रकरणेषु ₹ 33.44 कोटिः अस्वीकार्य-दावारूपेण प्रदत्ता इति सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम्।

अस्मिन् लेखापरीक्षणे बिहारराज्ये केन्द्रसर्वकारस्य द्वयोः योजनायोः कार्यान्वयनस्य वित्तीयप्रबन्धनस्य च परीक्षणं कृतम्-2018 सेप्टेम्बर्-मासात् 2024 मार्च्-मासपर्यन्तं आयुष्माण्-भारत-प्रधान्-मन्त्री-जन-आरोग्य-योजना (ए. बी.-पी. एम्. जे. ए. वै.), तथा च <ऐ. डी. 1> कालपर्यन्तं प्रधान्-मन्त्री-आवास्-योजना-ग्रामीण् (पी. एम्. ए. वै.-जी.)।

कः चिन्तितः अस्ति? बिहार-सर्वकारः, विशेषतः स्वास्थ्य-ग्रामीण-विकास-विभागाः, बिहार-स्वास्थ्य-सुरक्षा-समितिः (बी. एस्. एस्. एस्.) च।

लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?

  • ए. बी.-पी. एम्. जे. ए. वै.: वित्तवर्षे <ऐ. डी. 4> तः <ऐ. डी. 3> पर्यन्तं ₹ <ऐ. डी. 1> कोटि-तः ₹ <ऐ. डी. 2> कोटि-पर्यन्तं महत्त्वपूर्णं समापन-शेषधनं न व्ययते स्म।
  • ए. बी.-पि. एम्. जे. ए. वै.-2024 मार्च्-मासपर्यन्तं लक्ष्यीकृतानां 6.18 कोटिषु लाभार्थीषु केवलं 41 प्रतिशतं (2.56 कोटिः) प्रमाणितम् आसीत्।
  • ए. बी.-पी. एम्. जे. ए. वै.-लक्षशः लाभार्थीः शून्येन अथवा न्यूनेन विश्वासेन/तुलन-अङ्कैः सत्यापिताः, येन अपर्याप्तं परिचय-पत्राणि सूचितानि।
  • ए. बी.-पि. एम्. जे. ए. वै.-226 चिकित्सालयाः (सूचीबद्धानां 22 प्रतिशतं) निष्क्रियानि आसन्; सूचीबद्धतायाः अनन्तरं 17 चिकित्सालयाः किमपि पूर्व-प्राधिकरणं न आरभन्त।
  • ए. बी.-पि. एम्. जे. ए. वै.: 8,371 पूर्व-प्राधिकरणानि (₹ 12.20 कोटिः) विलम्बस्य अथवा त्रुट्याः कारणात् निराकृतानि आसन्, येन लाभार्थीनां चिकित्सां निराकृता।
  • ए. बी.-पि. एम्. जे. ए. वै.: एस्. एच्. ए. इत्यनेन 19,917 समय-प्रतिबन्धित-दावानां कृते ₹ <ऐ. डि. 1> कोटिरूप्यकाणां अस्वीकार्यप्रदानानि कृतानि।
  • ए. बी.-पि. एम्. जे. ए. वै.: 2,186 विकलांगानां आयुष्मान्-कार्ड् इत्येतेषां कृते ₹2.31 कोटिरूप्यकाणां दावा-शोधनं कृतम्।
  • ए. बी.-पी. एम्. जे. ए. वै.: 139 आयुष्मान्-कार्ड्-मध्ये ₹1 लक्षस्य देयधनं कृतम् यत् लाभार्थी-डेटाबेस्-मध्ये न आसीत्।
  • ए. बी.-पि. एम्. जे. ए. वै.: अनिवार्य-आधार-आधारित-बायोमेट्रिक-प्रमाणीकरणं विना 1.73 लक्ष-दावानां प्रक्रिया कृता।
  • ए. बी.-पि. एम्. जे. ए. वै.-मार्च् 2024 पर्यन्तं बी. एस्. एस्. एस्. मध्ये 100 पदानि (स्वीकृतशक्तेः 55 प्रतिशतं) रिक्तानि आसन्।
  • पी. एम्. ए. वै-जी.: <ऐ. डी. 2> लक्षाणि गृहाणि स्वीकृतानि, परन्तु वित्तवर्षे <ऐ. डी. 3> तः <ऐ. डी. 4> पर्यन्तं केवलं <ऐ. डी. 1> लक्षाणि एव पूर्णानि अभवन्।
  • पी. एम्. ए. वै.-जी.-केषुचित् क्षेत्रेषु निर्माणकार्यम् आरम्भं न भूत्वा अपि पूर्णसहायं दत्तम्।
  • पी. एम्. ए. वै.-जी.: एम्. जी. एन्. आर्. ई. जी. एस्. इत्यनेन सह संयोजने अल्प-व्यक्ति-दिनानि प्रदत्तानि आसन्।
  • पी. एम्. ए. वै.-जी.-छायाचित्राणां जियो-ट्यागिङ्ग्, योजना-अभिलेखानां रक्षणं च विसङ्गताः दृष्टाः।

अपि च दस्तावेजे।

  • ए. बी.-पि. एम्. जे. ए. वै. इत्यस्य अन्तर्गतं समय-प्रतिबन्धित-प्रकरणेषु ₹ 33.44 कोटिः अस्वीकार्य-दावारूपेण प्रदत्ता इति सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम्।
  • बिहार-राज्ये ए. बी.-पी. एम्. जे. ए. वै. इत्यस्य लक्ष्यीकृत-लाभार्थीषु केवलं 41 प्रतिशतं मार्च्-2024 पर्यन्तं सत्यापितम् आसीत् इति सी. ए. जी. इत्यनेन सूचितम्।
  • ए. बी.-पि. एम्. जे. ए. वै. इत्यस्य अन्तर्गतं सूचीबद्धानि 226 चिकित्सालयानि निष्क्रियानि आसन् इति सी. ए. जी. इत्यनेन सूचितम्, येषु 17 चिकित्सालयाः कदापि पूर्व-अधिकृततां न आरभन्त।
  • ए. बी.-पि. एम्. जे. ए. वै. इत्यस्य अन्तर्गतं 1.73 लक्षं दावानां प्रक्रियां अनिवार्यं बायोमेट्रिक-प्रमाणीकरणं विना कृतम् इति सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम्।

एतत् कथं लिखितम्?

अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।

अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।

तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।

अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।

वयं कथं कार्यं कुर्वन्ति? · अस्मिन् कथायां दोषं निवेदयतु।

मूललेखः

भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्

लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-2025

लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम् 2025 · 7.4 MB दस्तावेजं उद्घाटयतु। उपरि cag.gov.in
अत्र पठतु।

चर्चा।

दस्तावेजानां विषये चर्चां करोतु, जनाः न। व्यक्तिगत-व्यक्तिनां विषये न विचारं करोतु। अपराधस्य अथवा दुष्कृत्यस्य आरोपान् तथ्यरूपेण न वदतु-तस्य स्थाने प्रश्नान् पृच्छतु। नागरिकं भवन्तु। एतेषां नियमान् भङ्गं कुर्वतां पोस्ट्स् इत्येतानि मध्यस्थैः निष्कास्यन्ते।

पोस्ट् कर्तुं गूगल् इत्यनेन सह सैन्-इन् करोतु।

एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।