लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक
बी. ओ. सी. डब्ल्यू. आवेदनानि <ऐ. डी. 1> विचाराधीनानि सन्ति, सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम्।
अस्मिन् लेखापरीक्षणे आन्ध्र-प्रदेश-सर्वकारस्य विभिन्नाः विभागाः, योजनाः च, यथा निर्माण-कर्मचारिणां कल्याणम्, विद्यालय-मूलसंरचना, पोषण-कार्यक्रमः, औद्योगिक-मूलसंरचना च, तेषां निष्पादनं, अनुपालनं च परीक्षितम्।
अस्मिन् लेखापरीक्षणे, 2022 मार्च्-मासे समाप्तस्य अवधेः कृते, निर्माणकर्मचारिणां कल्याणम्, विद्यालयस्य मूलसौकर्यं, पोषण-कार्यक्रमाः, औद्योगिक-मूलसौकर्यं इत्यादीनां आन्ध्र-प्रदेश-सर्वकारस्य विभिन्नाः विभागानां योजनानां च निष्पादनस्य अनुपालनस्य च परीक्षणं कृतम्।
कः चिन्तितः अस्ति? आन्ध्रप्रदेश-सर्वकारः, विशेषतः श्रम-कारखाना-बायलर्-आश्वस्ति-चिकित्सा-सेवा-विभागः; विद्यालय-शिक्षा-विभागः; महिला-बालकाः, विकलांग-वरिष्ठ-नागरिक-विभागः; उद्योग-वाणिज्य-विभागः (ए. पी. औद्योगिक-आधारभूत-संरचना-निगमः); उच्च-शिक्षा-विभागः; जनजातीय-कल्याण-विभागः; युवा-प्रगति-पर्यटन-संस्कृति-विभागः; परिवहन-मार्ग-भवन-विभागः; गृह-विभागः च।
लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?
- भवन-अन्य-निर्माण-कर्मचारिणां (बी. ओ. सी. डब्ल्यू.) कृते उपकरसङ्ग्रहः स्थानान्तरणं च अकार्यकरम् आसीत्, कल्याण-व्ययः वार्षिक-आयस्य <ऐ. डी. 1>% तः <ऐ. डी. 4> पर्यन्तं, <ऐ. डी. 2> तथा <ऐ. डी. 3> मध्ये न्यूनीकृतः।
- 'नव-निर्माण-कर्मिकुलु-आप्'इत्यत्र ₹54 लक्षं व्ययं कृतम्, यत् कर्मचारिणां पञ्जीकरणस्य, लाभानां च विषये वास्तविक-समयसूचनाः प्रददात् न विकसितम् आसीत्।
- बी. ओ. सी. डब्ल्यू. कल्याण-आवेदनानि <ऐ. डी. 1> मध्ये <ऐ. डी. 3> तः <ऐ. डी. 2> यावत् वर्धितानि, यस्य परिणामेन कर्मचारिभ्यः लाभानां निराकरणं जातम्।
- बी. ओ. सी. डब्ल्यू. बोर्ड् इत्यस्य प्रशासनिकव्ययः 5 प्रतिशतं परिमितिम् अतिक्रमयत्, यत् <ऐ. डी. 2> तः <ऐ. डी. 1] पर्यन्तं 13 प्रतिशततः 63 प्रतिशतपर्यन्तं आसीत्।
- सर्वकारस्य बोर्डस्य च वार्षिक-लेखानां मध्ये व्यक्तिगत-निक्षेपस्य (पि. डि.) लेखानां भेदः ₹13 कोटिरूप्यकाणि तः ₹1 कोटिरूप्यकाणि यावत् आसीत्।
- अनुबंधित-अधिकतम-माँगस्य (सी. एम्. डी.) संशोधनस्य अभावात् उच्च-शिक्षा-विभागे ₹189 कोटिरूप्यकाणां निवारणीयव्ययः अभवत्।
- श्री अल्लूरी सीता राम राजु स्मारक-जनजातीय-सङ्ग्रहालयस्य निर्माणस्य पुनःप्रारंभस्य कारणात् जनजातीय-कल्याणविभागे ₹1 लक्षस्य अनुत्पादकव्ययः अभवत्।
- कृष्णा-नदी-वन्यजीव-उद्यान-परियोजनायाः कृते युवा-प्रगति-पर्यटन-संस्कृति-विभागे ₹133 कोटिरूप्यकाणां अनुत्पादकव्ययः।
- <ऐ. डि. 1> इत्यस्मिन् काले'सम्पूर्णपोषण'योजनायां ज्ञातस्य दुग्धस्य, बालमृत्तस्य, अण्डानां च अभावः।
- आन्ध्र-प्रदेश-औद्योगिक-आधारभूत-संरचना-निगमद्वारा अग्रिम-शुल्कस्य, सम्पत्ति-करस्य च अल्पकालीन-शुल्क-रहित-सङ्ग्रहः।
अपि च दस्तावेजे।
- सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम् यत् 2022 तमवर्षपर्यन्तं बी. ओ. सी. डब्ल्यू. कल्याण-योजना-आवेदनानां प्रतिशतं <ऐ. डी. 1> यावत् वर्धितम्, अर्थात् तस्मिन् काले किमपि आवेदनं न निष्पाद्यत इति।
- सर्वकारस्य वार्षिक-लेखानां बी. ओ. सी. डब्ल्यू. बोर्ड् इत्यस्य अभिलेखानां च मध्ये व्यक्तिगत-निक्षेप-लेखासु ₹1 कोटिपर्यन्तं विसङ्गतिः आसीत् इति सी. ए. जी. इत्यनेन सूचितम्।
- सी. ए. जी. इत्यनेन सूचितं यत् बी. ओ. सी. डब्ल्यू. बोर्ड् इत्यस्य प्रशासनिकव्ययः कुलव्ययस्य 63 प्रतिशतं प्राप्नोत्, यत् 5 प्रतिशतस्य वैधानिकसीमायाः अपेक्षया बहु अधिकं आसीत् इति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि न दृढीकृतानि। अस्माकं स्वयंचालित-परीक्षणं पत्रं मध्ये अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकं संख्या न अन्वेष्टुम् अशक्नोत्। अङ्कान् सावधानतया पश्यन्तु, मूलम् अपि पश्यन्तु।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अयं दस्तावेजः अस्माकं अभिलेखे अस्ति, परन्तु अस्माकं प्रथमपृष्ठेषु न दर्शितः-सारांशस्य संख्या अभिलेखे न प्राप्ता।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्
लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-2025
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।