लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक
सी. ए. जी. इत्यनेन अवैध-लघु-खनिज-उपयोगस्य कृते ₹ 252.26 कोटिरूप्यकाणां दण्डः अकल्पितः इति ज्ञातम्।
अस्मिन् लेखापरीक्षणे 2022 मार्च्-मासे समाप्तस्य अवधेः उत्तराखण्ड्-सर्वकारस्य विविधविभागैः, राज्य-सार्वजनिकक्षेत्र-उद्यमैः (एस्. पि. एस्. ई.) च व्ययस्य, राजस्वसङ्ग्रहस्य च अनुपालनं परीक्षितम्।
₹ 252.26 कोटिःसी. ए. जी. इत्यनेन अवैध-खननस्य अथवा पारगमनस्य उपयोगस्य विषये ₹ 252.26 कोटिरूप्यकाणां दण्डं न विधितम् इति सूचितम्।
कः चिन्तितः अस्ति? उत्तराखण्ड्-सर्वकारः, परिवहन-विभागः, सूचना-जनसम्पर्क-विभागः, विपद्-व्यवस्थापन-विभागः, कौशल-विकासः, पर्यटन-विभागः, नगर-विकास-विभागः, मुद्रापत्र-पञ्जीकरण-विभागः, खनन-विभागः, राजस्व-विभागः, राज्य-कर-विभागः, राज्य-सार्वजनिक-क्षेत्र-उद्यम-विभागः च सन्ति।
लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?
- परिवहनविभागे ₹2.98 कोटिरूप्यकाणां अनुत्पादकव्ययः, ₹1.74 कोटिरूप्यकाणां अनुत्तरितविवादः च।
- सूचना-जनसम्पर्क-विभागेन सम्प्रेषण-माध्यमानां कृते ₹ 10.79 कोटिरूप्यकाणां निष्फलव्ययः।
- नगरविकासविभागे अनियमित-क्रयणस्य कारणात् परामर्शदातृ-नियुक्तेः कृते ₹8.6 कोटिरूप्यकाणां व्ययः, तथा ₹1 लक्षस्य अतिरिक्तव्ययः च।
- राजस्वविभागे ₹2.84 कोटिरूप्यकाणां दण्डं न विधितम्।
- राजस्वविभागे अवैधरूपेण खननं/परिवहनं कृतानां लघु-खनिजानां उपयोगस्य कारणात् ₹1 कोटिः जरिमाना न विधितः।
- राज्यकरविभागे ₹5.37 लक्षस्य इन्पुट्-ट्याक्स्-क्रेडिट् इत्यस्य अनुचितलाभः, ₹1 लक्षस्य करचौर्यस्य च सङ्केतः कृतः।
- प्रधानमन्त्री कौशल विकास योजना-2 (पी. एम्. के. वी. वै. 2) सम्बद्धस्य ₹2.34 कोटिरूप्यकाणां अतिरिक्तं देयधनं तथा ₹1.61 कोटिरूप्यकाणां अनुत्पादनम्।
- ₹1, 407.83 लक्षस्य, ₹2 लक्षस्य च व्यययुक्तानां स्टील्पायिल्-सेतु-निर्माणैः सह कुम्भमेलायाः कृते अनियमित-अनुमोदनानि, कार्यानां निष्पादनं च।
अपि च दस्तावेजे।
- सी. ए. जी. इत्यनेन अवैधरूपेण खननेन वा लघू-खनिजानां वा परिवहनस्य वा उपयोगेन सम्बद्धे ₹1 कोटिः जरिमाना न विधितः इति सूचितम्।
- सी. ए. जी. इत्यनेन सूचना-जनसम्पर्क-विभागेन सम्प्रेषण-माध्यमानां कृते ₹ 10.79 कोटिरूप्यकाणां अनुत्पादकव्ययं अङ्कितम्।
- प्रधान्-मन्त्री-कौशल्-विकास्-योजना-2 इत्यस्य अमलीकरणार्थं ₹2.34 कोटिरूप्यकाणां अतिरिक्तं देयधनं, ₹1.61 कोटिरूप्यकाणां अनुत्पादनं च सि. ए. जि. इत्यनेन सूचितम्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्
लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-सन्दर्भ-प्रतिवेदनं 2025-2025 इत्यस्य 3।
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।