लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक
महाराष्ट्र-राज्ये गलतनाम्ना प्रदीयमानानि 577 एम्. जि. एन्. आर्. ई. जि. एस्. उद्योगपत्राणि सि. ए. जि. इत्यनेन ज्ञातानि।
अस्मिन् लेखापरीक्षणे महाराष्ट्र-सर्वकारे महात्मा-गान्धी-राष्ट्रिय-ग्रामीण-रोजगार-प्रत्याभूति-योजना (एम्. जि. एन्. आर्. ई. जि. एस्.) इत्यस्य <ऐ. डि. 2> तः <ऐ. डि. 1> पर्यन्तं अवधेः कार्यान्वयनस्य वित्तीय-व्यवस्थापनस्य च परीक्षणं कृतम्।
कः चिन्तितः अस्ति? महाराष्ट्रसर्वकारः (एम्. जि. एन्. आर्. ई. जि. एस्. योजना)
लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?
- ₹13, 957.47 कोटिषु निधौ ₹13, 518.30 कोटिषु व्ययं कृतम्।
- ₹ 415.73 कोटिः (45 प्रतिशतं) धनम् 2022-23 तथा <ID2 मध्ये च 4 तः 242 दिनानि यावत् विलम्बेन वितरितम्।
- 2024 अक्टोबर्-मासपर्यन्तं अकुशलकर्मचारिणां वेतनस्य ₹ 35.32 कोटिः अवशिष्टः आसीत्।
- विलम्बित-वेतनस्य क्षतिपूर्त्यर्थं ₹5.88 कोटिरूप्यकाणि आवेदनानि अधिकारिभिः निराकृतानि, यद्यपि एतादृशस्य अस्वीकृत्यर्थं विधिसम्बन्धिः नास्ति।
- 2024 अक्टोबर्-मासपर्यन्तं कुशल-वेतनस्य, सामग्र्याः, करानां च दायित्वेषु ₹ 541.92 कोटिः अवशिष्टः आसीत्।
- 1, 084 वञ्चना-प्रकरणेषु पुनःप्राप्त्यर्थं अभिनिर्दिष्टेषु ₹ 11.22 कोटिषु ₹ 4.44 कोटिः विचाराधीनः आसीत्।
- पी. एम्. ए. वै. योजनायाः अन्तर्गतं कार्यपूर्त्याः दिनाङ्कस्य अनन्तरं अभिलिखितस्य उपस्थितेः कृते ₹ <ऐ. डि. 1> लक्षं वेतनं दत्तम्।
- एन्. आर्. ई. जी. ए. एस्. एफ़्. टी. इत्यनेन गणिते बेरोजगारी-भत्ते ₹ <ऐ. डी. 1> लक्षात् केवलं ₹2,268 एव दत्तम्।
- सि. ए. जि. इत्यनेन कार्यस्य अपेक्षायाः कृते आधारभूत-सर्वेक्षणं कर्तुं, ग्राम-रोजगार-सहायकानां नियुक्तिं कर्तुं, वेतनस्य परिहारस्य च समयोचित-प्रदायणं सुनिश्चितं कर्तुं च अनुशंसितम्।
अपि च दस्तावेजे।
- सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम् यत् अन्यानां पञ्जीकृतसदस्यानां कृते गृहप्रमुखस्य नाम्ना 577 जाब्-कार्ड् इत्येतानि प्रदीयन्ते स्म, तेषां निवारणार्थं एन्. आर्. ई. जी. ए. एस्. एफ़्. टी. व्यवस्थायां किमपि नियन्त्रणं नास्ति इति।
- सी. ए. जी. इत्यनेन सूचितं यत् 65 प्रतिशतं निरीक्षण-कार्येषु (336 मध्ये 219) अनिवार्यसूचना-फलकानां अभावः आसीत्।
- सि. ए. जि. इत्यनेन सूचितं यत् <ऐ. डि. 1>% तः <ऐ. डि. 2>% यावत् ग्रामपञ्चायतः लेखापरीक्षणकाले आवश्यकतानुगुणं सामाजिक-लेखापरीक्षा न कृतवन्तः इति।
- सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम् यत् स्वीकृतानां कार्यानां% (5.13 लक्षाणि) अपूर्णानि आसन्,% (7.10 लक्षानि) न आरब्धाः आसन् इति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि न दृढीकृतानि। अस्माकं स्वयंचालित-परीक्षणं पत्रं मध्ये अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकं संख्या न अन्वेष्टुम् अशक्नोत्। अङ्कान् सावधानतया पश्यन्तु, मूलम् अपि पश्यन्तु।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अयं दस्तावेजः अस्माकं अभिलेखे अस्ति, परन्तु अस्माकं प्रथमपृष्ठेषु न दर्शितः-सारांशस्य संख्या अभिलेखे न प्राप्ता।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्
लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-सन्दर्भ-प्रतिवेदनम्-2025-2025 इत्यस्य 7।
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।