लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक
भारत-पेट्रोलियमस्य ₹ 300.15 कोटिः अनुत्पादकव्ययः CAG इत्यनेन ज्ञातः।
अस्मिन् लेखापरीक्षणे 2024 मार्च् 31 दिनाङ्के समाप्तवर्षे सप्त मन्त्रालयाणां/विभागानां अन्तर्गतानां 12 केन्द्रीय-सार्वजनिकक्षेत्र-उद्यमानां (सी. पी. एस्. ई.) लेखानां अभिलेखानां च परीक्षणं कृतम्।
₹ 300.15 कोटिःभारत-पॆट्रोलियम्-कार्पोरेशन्-लिमिटेड् इत्यनेन ₹ 300.15 कोटिरूप्यकाणां अनुत्पादकव्ययं CAG इत्यनेन सूचितम्, यत् बृहत्तमं...
एतत् सम्पूर्णे ऊर्जा-उद्योग-अवसंरचना-समूहयोः अनुपालन-लेखापरीक्षा-निरीक्षणेषु, व्यक्तिगत-लेखापरीक्षा-निष्कर्षेषु च केन्द्रितम् अस्ति।
कः चिन्तितः अस्ति? अङ्गार-पेट्रोलियम-प्राकृतिक-वातक-ऊर्जा-भारी-उद्योग-सूक्ष्म-लघु-मध्यम-उद्यम-इस्पात-मार्ग-परिवहन-राजमार्ग-मन्त्रालयाणां प्रशासनिक-नियन्त्रणे केन्द्र-सर्वकारस्य कम्पेनी-संस्थाः तथा निगमः (सी. पी. एस्. ई.) सन्ति।
लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?
- वननियमनानां उल्लंघनस्य कारणात् सेण्ट्रल् कोल्फील्ड्स् लिमिटेड् इत्यनेन ₹ 21.22 कोटिरूप्यकाणां निवारणीयव्ययः।
- कोच्चि-रिफैनरी-संस्थायाः परियोजनायाः विरामस्य कारणात् भारत-पेट्रोलियम-निगम-लिमिटेड् इत्यनेन ₹1 कोटिः अनुत्पादकव्ययः अभवत्।
- इण्डियन् आयिल् कार्पोरेशन् लिमिटेड् द्वारा ₹ 77.36 कोटिः इत्यस्य अनुत्पादकनिवेशः।
- इण्डियन्-आयिल्-कार्पोरेशन्-लिमिटेड् इत्यनेन ₹8.22 कोटिरूप्यकाणां निष्क्रिय-निवेशः।
- इन्स्ट्रुमेण्टेशन् लिमिटेड् इत्यनेन कर्मचारी-निवृत्ति-पूर्वम् अग्रिम-प्राप्ति-अभावात् ₹ 6.58 कोटिरूप्यकाणां अपरिवर्तनीय-हानिः अभवत्।
- महानदी कोल्फील्ड्स् लिमिटेड् मध्ये खननकार्यस्य विषये अपि च एन्. एल्. सी. तमिल्नाडु पवर् लिमिटेड् इत्यस्य कार्यस्य विषये च समस्याः सन्ति।
- तैल-प्राकृतिक-वायु-निगम-लिमिटेड् (ओ. एन्. जी. सी.) इत्यस्य क्रयण-कार्याणि तथा निगमित-सामग्री-प्रबन्धनम्।
- दामोदर-उपत्यका-निगमे पर्यावरण-प्रबन्धनस्य प्रदूषण-नियन्त्रणस्य च विषयाः सन्ति।
- नार्त्-ईस्टर्न्-ऎलॆक्ट्रिक्-पवर्-कार्पोरेशन्-लिमिटेड् इत्यनेन कामेङ्ग्-जलविद्युत्-परियोजनायाः निर्माण-परिचालन-समस्याः च।
- चन्द्रपुर-फेरो-मिश्रलोह-संयंत्रस्य निष्पादनं तथा स्टील् अथारिटि-आफ्-इण्डिया-लिमिटेड् (एस्. ए. ऐ. एल्.) द्वारा कोक्-ओवन्-ब्याटरि इत्यस्य शीत-मरम्मतस्य अनुत्पादकव्ययः।
- राष्ट्रिय-लघु-उद्योग-निगम-लिमिटेड् इत्यत्र कच्चा-सामग्री-सहायता-योजना निर्गमिता अस्ति।
- भारतीय-राष्ट्रिय-राजमार्ग-प्राधिकरणे (एन्. एच्. ए. ऐ.) टोल्-प्रचालनानि, मार्ग-उपयोक्तृभ्यः अतिरिक्तभारः, अनियमित-बोनस्-देयानि च।
- लेखापरीक्षणस्य समये सी. पी. एस्. ई. द्वारा पुनर्प्राप्तिः, सुधारः/सुधारः च।
- पूर्व-लेखापरीक्षा-प्रतिवेदनानां अनुवर्तनं करोतु।
अपि च दस्तावेजे।
- भारत-पॆट्रोलियम्-कार्पोरेशन्-लिमिटेड् इत्यनेन ₹ 300.15 कोटिरूप्यकाणां अनुत्पादकव्ययं CAG इत्यनेन सूचितम्, यत् प्रदत्त-पाठे उद्धृतः बृहत्तमः एकल-वित्तीय-अङ्कः अस्ति।
- केन्द्रीय-कोल्फील्ड्स्-लिमिटेड् इत्यनेन विशेषतया वन-विनियमानां उल्लंघनस्य कारणात् ₹1 कोटिः निवारणीयव्ययः इति लेखापरीक्षया ज्ञातम्।
- सि. ए. जि. इत्यनेन इन्स्ट्रुमेण्टेशन्-लिमिटेड् इत्यत्र, कर्मचारिणः सेवानिवृत्तेः पूर्वं अग्रिम-प्राप्तिः न अभवत् इति कारणात् ₹ 6.58 कोटिरूप्यकाणां अपरिवर्तनीय-हानिः अभिलिखिता।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्
लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-2025
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।