लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक
पश्चिमबङ्गालराज्यस्य राजकोषीय-न्यूनता 61,924 कोटि-रूप्यकाणि (जी. एस्. डी. पी. इत्यस्य <ऐ. डी. 1>) प्राप्तवती।
एतत् लेखापरीक्षा वित्तवर्षस्य 2024-25 (मार्च् 2025 मध्ये समाप्तम्) कृते पश्चिमबङ्गालसर्वकारस्य वित्तीय-प्रदर्शनं, आयव्ययिक-प्रबन्धनम्, वित्तीय-प्रतिवेदनप्रणालिं च परीक्षते।
एतत् राज्यस्य वित्तीयस्थितिं, न्यूनतां, ऋणं, वित्तीयनियमानां अनुपालनं इत्यादीनां मूल्याङ्कनं करोति।
कः चिन्तितः अस्ति? पश्चिमबङ्गालराज्यस्य शासनम्
लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?
- वित्तवर्षे ₹39,727 कोटि (जी. एस्. डी. पी. इत्यस्य 2.19%) राजस्व-न्यूनता 2024-25
- 61, 924 कोटिरूप्यकाणां वित्तीय-न्यूनता (जी. एस्. डी. पी. इत्यस्य <ऐ. डी. 2>), यत् एफ. आर्. बी. एम्. लक्ष्यस्य <ऐ. डी. 1> मध्ये आसीत्।
- कुल-देनदारयः जी. एस्. डी. पी. इत्यस्य <ऐ. डी. 2>% आसीत्, यत् एफ़्. आर्. बी. एम्. इत्यस्य <ऐ. डी. 1>% इति लक्ष्यस्य उल्लंघनम् अकरोत्।
- वित्तीयवर्षे राजस्व-प्राप्त्याः 118.59% भागः राजस्व-व्ययः आसीत्, यत् वित्तीय-तनावम् सूचयति।
- राजस्व-प्राप्तिः ₹1 तः ₹2 कोटिपर्यन्तं वर्धिता, परन्तु राजस्व-वृद्धिः (0.68), स्वकीय-राजस्व-वृद्धिः (0.92) च एकात् न्यूनः एव आसीत्।
- सि. ए. जि.-इत्यनेन सूचितं यत् वेतनानि, निवृत्तिवेतनानि, व्याजं च प्रति निरन्तरं उच्च-प्रतिबद्ध-व्ययः वित्तीय-संशोधनं, पूँजी-निवेशस्य सीमितं स्थानम् च बाधयत् इति।
अपि च दस्तावेजे।
- सी. ए. जी. इत्यस्य प्रतिवेदनम् अस्ति यत् राज्ये सम्पूर्णे दशके <ऐ. डि. 1> तः <ऐ. डि. 2> पर्यन्तं राजस्व-अभावः अभवत् इति।
- सी. ए. जी. वदति यत्, गतदशके राजकोषीय-न्यूनता प्रायः सी. ए. जी. आर्., <ऐ. डी. 1>% यावत् तीव्रतया विस्तृता, येन ऋणस्य उपरि अधिक-अवलंबनम् अभवत्।
- सी. ए. जी. इत्यस्य निरीक्षणम् अस्ति यत् राजस्व-व्ययस्य संरचनात्मक-कठोरतायाः कारणात् पूँजी-निवेशस्य कृते आवश्यकं वित्तीय-स्थानं निर्मातुं राज्यं असमर्थः आसीत् इति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्
लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-सन्दर्भः 2026-2026 इत्यस्य प्रतिवेदन-सङ्ख्या 02।
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।