लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक
<ऐ. डि. 1> मार्गेषु कालबाह्य-स्वास्थ्य-प्रमाणपत्रयुक्ताः वाहनानि, सि. ए. जि. इत्यनेन ज्ञातानि
अस्मिन् लेखापरीक्षणे गुजरात्-सर्वकारस्य सप्तविभागानां अनुपालनस्य परीक्षणं कृतम्, विशेषतः वित्तविभागस्य जी. एस्. टी. देयानां निरीक्षणं, नौकाश्रय-परिवहन-विभागस्य वाहन-पञ्जीकरणस्य व्यवस्थापनं च।
अस्मिन् लेखापरीक्षणे गुजरात्-सर्वकारस्य सप्तविभागानां अनुपालनस्य परीक्षणं कृतम्, विशेषतः वित्तविभागस्य जी. एस्. टी.-देयानां निरीक्षणं, तथा च नौकाश्रय-परिवहन-विभागस्य वाहन-पञ्जीकरणस्य अनुमतिपत्राणां च प्रबन्धनस्य विषये, 2024 मार्च्-मासे समाप्तकालस्य कृते।
कः चिन्तितः अस्ति? गुजरात-सर्वकारः (वित्त-विभागः, नौकाश्रय-परिवहन-विभागः, राजस्व-विभागः, मार्ग-भवन-विभागः, वन-पर्यावरण-विभागः, गृह-विभागः, ऊर्जा-पेट्रोकेमिकल्स्-विभागः)
लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?
- सी. ए. जी. इत्यनेन ₹2, <ऐ. डी. 1> कोटि-युक्तेषु 291 प्रकरणेषु जी. एस्. टी.-प्रावधानात् विचलनं दृष्टम्।
- सि. ए. जि. इत्यनेन सूचितं यत् विभागः 65 मध्ये 63 नमुना-करदातृणां कृते अभिलेखनानि निर्मातुं असफलः अभवत्, येन ₹1, <ऐ. डि. 1> कोटि-मूल्यस्य विसङ्गतानां परीक्षणं निवारितम्।
- सी. ए. जी. इत्यनेन, नवीकरणस्य वा विनाशस्य वा विवरणस्य विना, <ऐ. डी. 2> वाहनानां समाप्ति-पञ्जीकरण-प्रमाणपत्रानां (आर्. सी.) कारणात् ₹1 कोटि-यावत् सम्भाव्य-नवीकरण-शुल्कस्य प्राप्तिः न अभवत् इति ज्ञातम्।
- सी. ए. जी. इत्यनेन ज्ञातम् यत् <ऐ. डी. 2> वाहनानि कालबाह्य-फिट्नॆस्-प्रमाणपत्रैः सह कार्यं कुर्वन्ति स्म, यस्य परिणामेन शुल्कं, ₹ <ऐ. डी. 1> कोटिः दण्डः च अभवत्।
- 2021 एप्रिल्-मासात् 2023 जुलै-मासपर्यन्तं जारीषु 79,762 डुप्लिकेट् ड्रैविङ्ग्-लैसॆन्स्-कृते प्रयुज्यमानानां अनुचितमूल्यानां कारणात् सि. ए. जि. इत्यनेन 1.6 कोटि-रुप्यकाणां शुल्कस्य अल्प-शुल्कस्य सूचना दत्ता।
- सी. ए. जी. इत्यनेन जी. एस्. टी. पञ्जीकरणस्य रद्दतायाः निरीक्षण-तन्त्रं सुदृढं कर्तुं तथा च निरस्त-करदातृभिः जी. एस्. टी. आर्.-10 इत्यस्य अनिवार्य-निक्षेपणं सुनिश्चितं कर्तुं च अनुशंसितम्।
अपि च दस्तावेजे।
- सी. ए. जी. इत्यनेन सूचितं यत् <ऐ. डी. 1> वाहनानि मार्गेषु कालबाह्य-फिट्नॆस्-प्रमाणपत्रैः सह प्रचलन्ति स्म इति, यत् मार्गसुरक्षायाः कृते सम्भाव्यविषयः इति लेखापरीक्षणम् अवदत्।
- सी. ए. जी. इत्यनेन सूचितं यत् मार्च्-2024 पर्यन्तं नूतन-यानानि किमपि राज्य-अनुज्ञापत्रं न दत्तानि इति।
- सी. ए. जी. इत्यनेन 31 दिनाङ्कात् 1,808 दिनाङ्कपर्यन्तं अनुमतिपत्रस्य निर्गमने विलम्बः अभवत्, यस्मिन् 4,839 अनुमतिपत्राणि 500 दिनाङ्कात् अधिकं विलम्बिताः सन्ति इति ज्ञातम्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्
लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-सन्दर्भः 2026-2026 इत्यस्य प्रतिवेदनं नं. 1
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।