लेखापरीक्षाः नियंत्रक एवं महालेखा परीक्षक
छत्तीसगढस्य जी. डी. पी. योगदानं न्यूनं भवतिः सी. ए. जी.
एतत् लेखापरीक्षा वित्तीयवर्षस्य 2024-25 कृते छत्तीसगढ-सर्वकारस्य वित्तीय-प्रदर्शनं, बजटीय-प्रबन्धनम्, वित्तीय-प्रतिवेदनप्रणालयः च परीक्षते।
कः चिन्तितः अस्ति? छत्तीसगढस्य सर्वकारः
लेखापरीक्षकः किं प्राप्तवान्?
- प्रतिवेदनं वित्तीय-स्थितिः, राजस्वः/व्यय-प्रवृत्तिः, ऋण-विवरणं, वित्तवर्षस्य वित्तीय-दायित्व-विधिनां अनुपालनं च मूल्यांकयति।
- लेखापरीक्षायां राज्यस्य सञ्चित-निधिः, आकस्मिक-निधिः, सार्वजनिक-लेखाः च अन्तर्भवन्ति।
- प्रतिवेदनस्य अन्तर्गतं आयव्ययिक-मुद्रांकन-कौशलस्य विश्लेषणं, अतिरिक्तव्ययः, व्यय-रहित-राशिः, राजस्वस्य बनाम पूँजीव्ययस्य अपवर्गीकरणं च अन्तर्भवति।
- लेखापरीक्षा, व्यय-बहिर्भुत-ऋणानि, अविमुक्त-देनदारयः, उपयोग-प्रमाण-पत्राणां प्रस्तुतीकरणे विलम्बः च समीक्षितवती।
- प्रतिवेदनं सूचयति यत् भारतस्य जि. डि. पि. मध्ये छत्तीसगढस्य योगदानं पञ्चवर्षेषु न्यूनीकृतम् इति।
- लेखापरीक्षा राष्ट्रिय-निवृत्तिवेतन-व्यवस्थायां अल्प-योगदानं, विविध-उपकर-निधिं (विकासः, पर्यावरणः, खनिज-अन्वेषणम्) न हस्तान्तरणं इत्यादीनां विषयानां परिचयः करोति।
- प्रतिवेदनस्य अनवश्यकानां वा अत्यधिकानां वा पूरक-प्रावधानानां प्रकरणानां विवरणानि, 100 कोटिरूप्यधिकस्य बृहत्-सञ्चययुक्तानां अनुदानानां च विवरणानि सन्ति।
अपि च दस्तावेजे।
- भारतस्य जी. डी. पी. मध्ये छत्तीसगढस्य योगदानं पञ्चवर्षेषु न्यूनीकृतम् अस्ति इति सी. ए. जी.-इत्यनेन अवलोकितम्।
- के. ए. जी. इत्यनेन कतिपय-अनुदानेषु तथा च केषुचित् सन्दर्भेषु, यत्र पूरक-प्रावधानाः अनावश्यकाः वा अत्यधिकाः वा अभवन्, तत्र निरन्तर-अतिरिक्त-व्ययस्य परिचयः कृतः।
- राष्ट्रिय-निवृत्तिवेतन-व्यवस्था, केन्द्रीय-मार्ग-अवसंरचना-निधिः, छत्तीसगढ-खनिज-विकास-निधिः इत्यादीनां विशिष्ट-निधिं प्रति स्थानान्तरणस्य न्यूनतां सी. ए. जी.-इत्यनेन अङ्कितम्।
- सी. ए. जी. इत्यनेन प्रतिदानस्य प्रकरणानां विचाराधीनतां, उपयोग-प्रमाणपत्रानां (यू. सी. एस्.) प्रस्तुतीकरणे विलम्बस्य च विषये प्रतिवेदनं दत्तम्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षकः (CAG)-लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्
लेखापरीक्षा प्रतिवेदनम्-सन्दर्भः 2026-2026 इत्यस्य प्रतिवेदनं नं. 4
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।