बाजारपेठा रोखे आणि विनिमय मंडळ
निव्वळ संपत्तीच्या उल्लंघनाप्रकरणी'फर्स्ट ओव्हरसीज कॅपिटल'विरुद्ध कारवाईचे सेबीचे आदेश
'फर्स्ट ओव्हरसीज कॅपिटल लिमिटेड'(एफ. ओ. सी. एल.) या नोंदणीकृत मर्चंट बँकरच्या संदर्भात, निव्वळ संपत्तीच्या आवश्यकतांचे उल्लंघन, हमी मर्यादेचे उल्लंघन आणि नियामकाला खोटी माहिती सादर करण्याबाबतचा सेबीचा हा अंतिम आदेश आहे.
कोणाची काळजीः फर्स्ट ओव्हरसीज कॅपिटल लिमिटेड (एफ. ओ. सी. एल.); श्री. सत्येन दलाल (अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक); श्री. राजेश मेवावाला; बोईसर रिअॅलिटीज प्रायव्हेट लिमिटेड; फाल्कन रिक्रेशनल एक्टिव्हिटीज प्रायव्हेट लिमिटेड; चसम इन्व्हेस्टमेंट्स अँड लीजिंग प्रायव्हेट लिमिटेड; श्री. ऋषभ श्रॉफ; सुश्री माला सोनेजी.
एस. ई. बी. आय. ला काय आढळले किंवा आदेश दिले
- 5 कोटी रुपयांची अनिवार्य निव्वळ संपत्ती राखण्यात एफ. ओ. सी. एल. अपयशी ठरल्याचे एस. ई. बी. आय. ला आढळले.
- एफ. ओ. सी. एल. ने त्याच्या निव्वळ संपत्तीच्या 20 पटांहून अधिक हमीपत्राची जबाबदारी स्वीकारल्याचे सेबीला आढळून आले.
- हमीपत्राच्या जबाबदाऱ्या पूर्ण करण्यासाठी एफ. ओ. सी. एल. ने सार्वजनिक ठेवी स्वीकारल्याचे एस. ई. बी. आय. ला आढळले.
- एफ. ओ. सी. एल. ने नियामकाला खोटी आणि दिशाभूल करणारी माहिती सादर केल्याचे एस. ई. बी. आय. ला आढळून आले.
- एफ. ओ. सी. एल. रोखे बाजाराव्यतिरिक्त इतर व्यवसायात गुंतलेली असल्याचे सेबीला आढळले.
- 23 ऑक्टोबर 2024 रोजी दिलेल्या अंतरिम आदेशात एफ. ओ. सी. एल. ला नवीन इश्यू व्यवस्थापन आदेश घेण्यास बंदी घालण्यात आली.
- रोखे अपील न्यायाधिकरणाने (एस. ए. टी.) 11 डिसेंबर 2024 रोजी निव्वळ संपत्तीच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी एफ. ओ. सी. एल. ने 3 कोटी रुपये आणण्याच्या अधीन राहून निर्बंधाला स्थगिती दिली.
- एफ. ओ. सी. एल. ने आवश्यक भांडवल उभारण्यासाठी त्याचे सी. एम. डी. श्री. सत्येन दलाल यांना प्राधान्य समभाग जारी करून एस. ए. टी. च्या निर्देशांचे पालन केले.
- या आदेशामुळे एस. ई. बी. आय. (मर्चंट बँकर्स) नियम, 1992 अंतर्गत सुरू करण्यात आलेल्या चौकशीच्या कार्यवाहीचा समारोप होतो.
दस्तऐवजातही
- हा आदेश 3 ऑक्टोबर 2025 रोजीचा'अंतिम आदेश'आहे, जो 2022 आणि 2024 मध्ये तपासणीसह सुरू झालेल्या कार्यवाहीचा समारोप करतो.
- या प्रकरणात निव्वळ संपत्तीच्या गणनेबाबतचा वाद होता, विशेषतः एका व्यक्तीला (श्री. राजेश मेवावाला) दिलेल्या ₹3 कोटी कर्जाबाबत, ज्याला सेबीने संशयास्पद कर्ज मानले होते, परंतु कंपनीच्या लेखापरीक्षकांनी निव्वळ संपत्तीमध्ये समाविष्ट केले होते.
- कंपनीने दावा केला की फाल्कन रिक्रेशनल एक्टिव्हिटीज प्रायव्हेट लिमिटेडमध्ये गुंतवलेल्या निधीला प्रतिबंधित स्थावर मालमत्ता व्यावसायिक उपक्रमांऐवजी'अनकोटेड इन्व्हेस्टमेंट्स'ला परवानगी देण्यात आली होती.
- कंपनीने आरोप केला की, एस. ई. बी. आय. ने आपल्या गणनेत दुहेरी हिशोबाने हमीपत्राच्या जबाबदाऱ्या हस्तांतरित केल्या आहेत.
हे कसे लिहिले गेले?
आपल्या स्वतःच्या संगणकावर चालणाऱ्या ए. आय. मॉडेलने सरकारी दस्तऐवज वाचले आणि हा सारांश लिहिला. कोणीही त्याची तपासणी केलेली नाही.
आकडेवारी तपासली गेली. या सारांशातील प्रत्येक संख्या स्वयंचलित तपासणीद्वारे दस्तऐवजात आढळली.
ती तपासणी तुलना करते संख्या केवळ. हे पुष्टी करू शकत नाही की शब्दलेखन दस्तऐवज काय म्हणते ते सांगते-म्हणून मूळ दस्तऐवज नेहमीच अधिकृत असतो.
हे पृष्ठ यंत्राद्वारे अनुवादित केले गेले होते; इंग्रजी मजकूर आणि मूळ दस्तऐवज अधिकृत आहेत.
मूळ दस्तावेज
भारतीय रोखे आणि विनिमय मंडळ (एस. ई. बी. आय.)-अंमलबजावणी आदेश
नियामक आदेश · संदर्भ. डब्ल्यू. टी. एम./ए. एस./सी. एफ. डी./सी. एफ. डी.-एस. ई. सी.-4/31729/2025-26·23 ऑक्टोबर 2025
ते येथे वाचा
चर्चा
या दस्तऐवजाबाबत अद्याप कोणीही चर्चा केलेली नाही.