पीएमआरडीए 500 कोटी रुपयांच्या प्रकल्पात 107 कि. मी. लांबीच्या मुला-मुठा नद्यांची स्वच्छता करणार

त्यात पी. एम. आर. डी. ए. चे अधिकारक्षेत्र, नदी प्रदूषण कमी करण्यासाठी प्रस्तावित 500 कोटी रुपये खर्चाचा प्रकल्प आणि प्रकल्प व्यवस्थापन सल्लागार (पी. एम. सी.) नियुक्त करण्याची सध्याची स्थिती दर्शविली आहे.

कोणाची काळजीः हा दस्तऐवज राष्ट्रीय हरित न्यायाधिकरण (पुणे येथील पश्चिम विभागीय खंडपीठ), पी. एम. आर. डी. ए. (प्रतिवादी क्रमांक 7) आणि नदी प्रदूषणाने प्रभावित झालेल्या जनतेशी संबंधित आहे. त्यात विशेषतः प्रकल्प व्यवस्थापन सल्लागारासाठी (पी. एम. सी.) खरेदी प्रक्रियेचा तपशील देण्यात आला आहे, ज्यात नमूद करण्यात आले आहे की चार निविदाकारांनी 08.09.2026 वर उघडण्यात आलेल्या निविदा प्रक्रियेत भाग घेतला होता.

काय आहे दस्तऐवज

• मुळा नदीचे 33 कि. मी., मुथा नदीचे 21 कि. मी. आणि मुळा-मुथा नदीचे 53 कि. मी. यासह आपल्या अधिकारक्षेत्रातील 107 कि. मी. लांबीच्या नद्यांमधील प्रदूषण कमी करण्यासाठी पी. एम. आर. डी. ए. जबाबदार आहे.
• पी. एम. आर. डी. ए. ने अंदाजे 500 कोटी रुपये खर्चून'मुला-मुथा नदीसाठी नदी प्रदूषण कमी करण्याचा प्रकल्प'ही संकल्पना मांडली आहे.
• या प्रकल्पाच्या व्याप्तीमध्ये नदीचे पुनरुज्जीवन, खुल्या नाल्यांचे अवरोधन, सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्पांचे (एस. टी. पी.) बांधकाम, अवरोधक ट्रंकचे मुख्य भाग टाकणे आणि पर्यावरणीय पुनर्संचयित करणे यांचा समावेश आहे.
• प्रकल्प व्यवस्थापन सल्लागार (पी. एम. सी.) यांच्या नियुक्तीसाठी ई-निविदा 11.08.2026 वर प्रकाशित करण्यात आली आणि तांत्रिक निविदा 08.09.2026 वर उघडण्यात आल्या, ज्यात चार बोलीदार सहभागी झाले.
• 09.07.2026 च्या संयुक्त समितीच्या अहवालात उच्च सेंद्रिय प्रदूषण आणि मुरुमांच्या निलख स्मशानभूमीच्या वरच्या बाजूला विरघळलेल्या प्राणवायूची तीव्र घट आढळली, ज्याचे श्रेय प्रक्रिया न केलेल्या घरगुती सांडपाण्याच्या उत्सर्जनास दिले जाते.
• पी. एम. आर. डी. ए. ने नोव्हेंबर 2026 पर्यंत तांत्रिक छाननी आणि आर्थिक बोली सुरू करणे, डिसेंबर 2026 पर्यंत कामाचा आदेश जारी करणे आणि ऑगस्ट 2030 पर्यंत प्रकल्पाची अंमलबजावणी पूर्ण करणे हे लक्ष्य ठेवून पी. ई. आर. टी. कालमर्यादा सादर केली.

दस्तऐवजातही

• प्रतिज्ञापत्रात स्पष्ट केले आहे की तात्काळ नगरपालिका क्षेत्रे आणि स्थानिक नाले हे पी. एम. सी. आणि पी. सी. एम. सी. च्या अधिकारक्षेत्रात येतात, तर पी. एम. आर. डी. ए. हे प्रादेशिक स्तरावरील अंतराय आणि निमशहरी आणि ग्रामीण भागातील उपचारांसाठी जबाबदार आहे.
• या दस्तऐवजात मूळ अर्जाचा आधार म्हणून'मुला नदीत तरंगणारे मृत मासे धोक्याचा इशारा देतात'या शीर्षकाच्या हिंदुस्थान टाईम्सच्या 23.09.2024 तारखेतील बातमीचा संदर्भ देण्यात आला आहे.