न्यायालये सर्वोच्च न्यायालय
सर्वोच्च न्यायालयाने मिथेनॉल नियमांच्या प्रकरणात 1991 मध्ये मुंबईत झालेल्या पशुवैद्यकीय मृत्यूंचा हवाला दिला
हे प्रकरण महाराष्ट्र राज्याच्या नियमांना आव्हान देणारे आहे, ज्यात बिगर-औषध उत्पादकांना विक्री करण्यापूर्वी मिथेनॉलमध्ये कडू आणि रंगद्रव्य जोडणे अनिवार्य आहे आणि ताब्यात ठेवण्यासाठी विशिष्ट परवान्याची आवश्यकता आहे.
याचिकाकर्त्यांचा असा युक्तिवाद आहे की हे नियम मनमानी, असमान आणि औद्योगिक वापरासाठी हानिकारक आहेत, तर राज्य असा युक्तिवाद करते की मिथॅनॉलला चुकीच्या पद्धतीने किंवा अवैध दारूमध्ये वापरण्यापासून रोखण्यासाठी ते आवश्यक आहेत.
कोणाची काळजीः याचिकाकर्तेः मेसर्स बालाजी फॉर्मलिन प्रायव्हेट लिमिटेड आणि ए. एन. आर., द केमिकल अँड अल्कली मर्चँड्स असोसिएशन आणि ए. एन. आर. आणि इंडियन केमिकल कौन्सिल. प्रतिवादीः युनियन ऑफ इंडिया आणि ए. एन. आर. आणि महाराष्ट्र राज्य. खंडपीठः न्यायमूर्ती जे. बी. पारडीवाला.
काय होता न्यायालयाचा निर्णय
- न्यायालयाने 2019 च्या विशेष परवानगी याचिका (सी) क्रमांक 16236 मध्ये परवानगी दिली.
- महाराष्ट्र विष नियमांचे नियम 18ए आणि 18बी हे संविधानाच्या कलम 14 आणि 19 (1) (जी) चे उल्लंघन करतात का, असा मुद्दा न्यायालयाने तयार केला.
- न्यायालयाने नमूद केले की आक्षेपार्ह नियम मिथेनॉलच्या खरेदीवर निर्बंध लादतात आणि बिगर-औषध उत्पादकांना विकल्या जाणाऱ्या प्रत्येक 100 लिटर मिथेनॉलमध्ये डेनाटोनियम सॅकराइड (कडू) आणि मिथाइलीन कारमाइन (रंगद्रव्य) जोडणे अनिवार्य करतात.
- न्यायालयाने असे निरीक्षण नोंदवले की फॉर्म अ मध्ये वैध परवान्याशिवाय ताब्यात असलेले मिथेनॉल जप्त करणे हे नियम अनिवार्य करतात.
दस्तऐवजातही
- प्रदान केलेला निकालाचा मजकूर कापला गेला आहे आणि त्यात अंतिम कार्यकारी आदेश, मंजूर केलेला दिलासा किंवा याचिका फेटाळणे समाविष्ट नाही.
- न्यायालयाने 1991 मध्ये मुंबईतील एका घटनेचा हवाला दिला, ज्यात मिथेनॉलयुक्त बनावट दारू प्यायल्याने सुमारे 93 जणांचा मृत्यू झाला, ज्यामुळे नियम विवादित झाले.
- न्यायालयाने नमूद केले की उच्च न्यायालयाने यापूर्वी अन्न आणि औषध प्रशासनाला खरेदी आदेश सादर करण्याच्या अधीन राहून बिगर-औषध उत्पादकांना मिथेनॉल खरेदी करण्यास परवानगी देत अंतरिम दिलासा दिला होता.
हे कसे लिहिले गेले?
आपल्या स्वतःच्या संगणकावर चालणाऱ्या ए. आय. मॉडेलने सरकारी दस्तऐवज वाचले आणि हा सारांश लिहिला. कोणीही त्याची तपासणी केलेली नाही.
आकडेवारी तपासली गेली. या सारांशातील प्रत्येक संख्या स्वयंचलित तपासणीद्वारे दस्तऐवजात आढळली.
ती तपासणी तुलना करते संख्या केवळ. हे पुष्टी करू शकत नाही की शब्दलेखन दस्तऐवज काय म्हणते ते सांगते-म्हणून मूळ दस्तऐवज नेहमीच अधिकृत असतो.
हे पृष्ठ यंत्राद्वारे अनुवादित केले गेले होते; इंग्रजी मजकूर आणि मूळ दस्तऐवज अधिकृत आहेत.
मूळ दस्तावेज
भारताचे सर्वोच्च न्यायालय-आदेश आणि निर्णय
न्यायालयाचा आदेश · 18 सप्टेंबर 2026
ते येथे वाचा
चर्चा
या दस्तऐवजाबाबत अद्याप कोणीही चर्चा केलेली नाही.