जैन मंदिर व्यवस्थापन वादावर उच्च न्यायालयाचा पूर्ण निकाल

या प्रकरणात सवाई माधोपूर येथील महावीरजी जैन मंदिराच्या व्यवस्थापन आणि प्रशासनाबाबत जैन समुदायाच्या श्वेतांबर आणि दिगंबर पंथांमधील वादाचा समावेश आहे. सध्याची व्यवस्थापन समिती काढून टाकण्यासाठी राजस्थान पब्लिक ट्रस्ट कायदा, 1959 अंतर्गत मूळ खटला दाखल करण्यात आला होता, तेव्हा उच्च न्यायालयाने उपासनास्थळे (विशेष तरतुदी) कायदा, 1991 अंतर्गत कार्यवाही योग्यरित्या कमी केली का हा मुख्य मुद्दा आहे.

याचिकाकर्ते/अपीलकर्तेः नारायण लाल (मृत) आणि श्री जैन श्वेतांबर (मूर्तीपुजक) महावीरजी तीर्थ रक्षा समितीचे कायदेशीर प्रतिनिधी. प्रतिवादीः प्रबंधकारीनी समिती, दिगंबर जैन अतिश्य क्षेत्र, श्री महावीरजी. खंडपीठः माननीय न्यायमूर्ती बिपिन गुप्ता (राजस्थान उच्च न्यायालय, जयपूर येथील खंडपीठ).

• उच्च न्यायालयाने 20.02.2026 वर संपूर्ण निकाल दिला.
• हे प्रकरण एस. बी. दिवाणी विविध अपील क्र. 611/1995 आणि संबंधित अपील क्र. 575/1995 शी संबंधित आहे.
• प्रार्थनास्थळे (विशेष तरतुदी) कायदा, 1991 च्या कलम 4 अंतर्गत कार्यवाही कमी करणाऱ्या 27.10.1994 दिनांकित ट्रायल कोर्टाच्या आदेशाला अपील आव्हान देतात.
• अपीलकर्त्यांनी असा युक्तिवाद केला की ही कपात बेकायदेशीर होती कारण हा खटला राजस्थान पब्लिक ट्रस्ट कायदा, 1959 च्या कलम 40 अंतर्गत होता आणि त्यात प्रार्थनास्थळाचे धार्मिक स्वरूप बदलण्याची मागणी केली गेली नव्हती.
• सर्वोच्च न्यायालयाने यापूर्वी ट्रायल कोर्टाला 1959 च्या कायद्याच्या कलम 40 अंतर्गत सुटकेच्या उपलब्धतेसह सर्व मुद्यांवर निर्णय घेण्याचे निर्देश दिले होते.

ए. आय. ने दस्तऐवजातून लिहिलेले आणि त्याच्या विरुद्ध तपासलेले. खाली दिलेले मूळ अधिकृत आहे.

मूळ दस्तावेज