आत्महत्येला प्रवृत्त करणे हा खोटा एफ. आय. आर नाही, असा सर्वोच्च न्यायालयाचा निर्णय

खोटा एफ. आय. आर. दाखल करणे आणि भरणपोषण मागणे हा आत्महत्येला प्रवृत्त करणे हा कायदेशीर गुन्हा आहे का हा मुख्य मुद्दा आहे.

कोणाची काळजीः याचिकाकर्ते/अपीलकर्तेः पटेल जोशनाबेन प्रवीणकुमार पटेल आणि इतर. (सासरे, सासरे आणि मृत व्यक्तीचे मेहुणे). प्रतिवादीः गुजरात राज्य आणि अन्र. (मृत व्यक्तीच्या भावासह). खंडपीठः न्यायमूर्ती मनोज मिश्रा आणि न्यायमूर्ती विजय बिश्नोई.

काय होता न्यायालयाचा निर्णय

• सर्वोच्च न्यायालयाने ही याचिका मंजूर केली.
• न्यायालयाने गुजरात उच्च न्यायालयाचा दिनांकित 16.09.2025 हा निकाल आणि आदेश रद्दबातल ठरवला.
• न्यायालयाने आक्षेपार्ह एफ. आय. आर. (2020 चा सी. आर. क्रमांक 119930042001154) आणि सर्व परिणामी कार्यवाही रद्द केली.
• एफ. आय. आर. जरी चुकीचा असला, तरी तो एखाद्याला आत्महत्या करण्यास प्रवृत्त करणे असे नाही, असे न्यायालयाने म्हटले.
• एफ. आय. आर. आणि सुसाईड नोटमध्ये प्रथमदर्शनी आत्महत्येस प्रवृत्त करण्याचे प्रकरण घडवण्यासाठी आवश्यक घटक उघड केलेले नाहीत, असे न्यायालयाला आढळले.
• प्रलंबित अर्ज असल्यास त्यांची विल्हेवाट लावली गेली.

दस्तऐवजातही

• न्यायालयाने नमूद केले की, मृताच्या पत्नीने मृताच्या विरोधात प्राथमिक एफ. आय. आर. दाखल केला तेव्हा वैद्यकीय अहवालाच्या आधारे तिला दुखापत झाली होती.
• न्यायालयाने असे निरीक्षण नोंदवले की अपीलकर्ते मृत व्यक्तीपासून वेगळे राहत होते आणि त्यामुळे त्याला आत्महत्या करण्यास प्रवृत्त करण्यासाठी पुरेसा अतिभार लावणारा प्रभाव असल्याचे मानले जाऊ शकत नाही.
• न्यायालयाने म्हटले की, निराश झालेला पती सुसाईड नोटमध्ये इतरांना दोष देणे, हे विशिष्ट चिथावणी किंवा अतिरेकी छळाच्या कृत्यांच्या पुराव्यांशिवाय प्रथमदर्शनी चिथावणी देण्याच्या प्रकरणाचा निष्कर्ष काढण्यासाठी पुरेसे नाही.
• न्यायालयाने निर्देश दिले की तपासात पुष्टी झाली आहे की मृत्यू हा आत्महत्या होता, हत्येचा नाही.