अत्यल्प महसूल असूनही ढेनू बिल्डकॉनच्या बाजार भांडवलात ₹4,925 कोटींची वाढ झाल्याचे सेबीला आढळले

ढेनू बिल्डकॉन इन्फ्रा लिमिटेड (डी. बी. आय. एल.) आणि इतर आठ संस्था/व्यक्तींशी संबंधित एस. ई. बी. आय. चा हा अंतरिम आदेश आहे, ज्यामध्ये कथित कर्ज आणि प्राधान्याच्या वाटपाच्या माध्यमातून निधीची फेरबदली आणि डी. बी. आय. एल. च्या वित्तीय विवरणांमध्ये आणि समभागांच्या किंमतीत हेराफेरी केल्याच्या आरोपांची चौकशी केली जाते.

कोणाची काळजीः ढेनू बिल्डकोन इन्फ्रा लिमिटेड, गोलकोंडा अॅल्युमिनियम एक्सट्रूशन्स लिमिटेड, शांता एजन्सीज प्रायव्हेट लिमिटेड, श्री निवास लीजिंग अँड फायनान्स लिमिटेड, टियान कन्झ्युमर लिमिटेड, ट्विंकल मर्कंटाइल्स अँड क्रेडिट्स प्रायव्हेट लिमिटेड, उत्सव सिक्युरिटीज लिमिटेड, सुरेंद्र कुमार जैन आणि विरेंद्र जैन.

एस. ई. बी. आय. ला काय आढळले किंवा आदेश दिले

• गंभीर फसवणूक तपास कार्यालयाच्या (एस. एफ. आय. ओ.) संदर्भानुसार एस. ई. बी. आय. ने ही तपासणी सुरू केली.
• 24 डिसेंबर 2024 ते 31 डिसेंबर 2024 या कालावधीत डी. बी. आय. एल. ला सात संस्थांकडून मिळालेल्या असुरक्षित कर्जामध्ये ₹1,000 कोटींचा फेरबदला झाल्याचे प्रथमदर्शनी पुरावे सेबीला आढळले.
• यापैकी अंदाजे ₹840 कोटी कर्जाचे सहा कर्ज देणाऱ्या संस्थांना प्राधान्याने वाटप करून समभागांमध्ये रूपांतर करण्यात आले.
• या वाटपाचा परिणाम म्हणून नवीन वाटपदारांकडे डी. बी. आय. एल. च्या थकबाकी समभागांपैकी अंदाजे 99.70% समभाग होते.
• पी. एफ. यू. टी. पी. नियम आणि एस. ई. बी. आय. कायद्याचे प्रथमदर्शनी उल्लंघन केल्याचा आरोप एस. ई. बी. आय. ने केला आहे, ज्यात खात्यांची पुस्तके आणि वित्तीय विवरणपत्रांमध्ये हेराफेरीचा समावेश आहे.
• हा आदेश अंतरिम आहे, जो एस. ई. बी. आय. कायद्याच्या कलम 11 (1), 11 (4) आणि 11 बी अंतर्गत जारी केला जातो.
• भारतीय रिझर्व्ह बँकेने सप्टेंबर 2025 मध्ये डी. बी. आय. एल. ची एन. बी. एफ. सी. नोंदणी रद्द केली.

दस्तऐवजातही

• अत्यल्प महसूल आणि नफा असूनही परीक्षा कालावधीत डी. बी. आय. एल. चे बाजार भांडवल अंदाजे ₹3 कोटींवरून ₹4,925 कोटींपर्यंत वाढले.
• परीक्षेच्या कालावधीत समभागाच्या किंमतीत अंदाजे 194.62% (ओपन-क्लोज बेसिस) वाढ झाली.
• परीक्षेचा कालावधी 1 ऑगस्ट 2024 ते 31 जुलै 2026 असा होता.
• डी. बी. आय. एल. कडे निधी परत करण्यापूर्वी सेबीने 46 व्यवहार चक्रांमध्ये 28 भिन्न मार्ग बदल ओळखले, ज्यात संस्थांचा एक सामान्य समूह समाविष्ट होता.