महाराष्ट्र सरकारने 2030 पर्यंत सहा शहरांमध्ये 50 टक्के विजेवर चालणाऱ्या वाहनांना अनिवार्य केले आहे.

हे नागरिकांसाठी महत्त्वाचे आहे कारण त्यात राज्यातील ई. व्ही. खरेदीदार आणि चालकांसाठी विशिष्ट आर्थिक प्रोत्साहन, टोल सवलती आणि पायाभूत सुविधांच्या आदेशांची रूपरेषा आहे.

कोणाची काळजीः हे धोरण महाराष्ट्रातील ई. व्ही. उत्पादक, वितरक आणि ग्राहकांशी संबंधित आहे; राज्य आणि खाजगी वाहतूक ऑपरेटर (बस, ताफा); पायाभूत सुविधा ऑपरेटर आणि वाहतूक, ऊर्जा आणि शहरी विकासासाठी जबाबदार असलेले सरकारी विभाग.

काय आहे दस्तऐवज

• हे धोरण 01.04.2025 ते 31.03.2030 या कालावधीसाठी प्रभावी आहे.
• मागणी-बाजूचे प्रोत्साहन मूलभूत उत्पादन शुल्काच्या टक्केवारीच्या रूपात दिले जाते, ज्यात वाहनांच्या संख्येवर मर्यादा आणि प्रति वाहन कमाल प्रोत्साहन (उदाहरणार्थ, विजेवर चालणाऱ्या दुचाकीसाठी उत्पादन शुल्काच्या 10 टक्के, प्रति वाहन ₹10,000 पर्यंत मर्यादा; विजेवर चालणाऱ्या बससाठी 15 टक्के, प्रति वाहन ₹ 20,00,000 पर्यंत मर्यादा).
• राज्यात नोंदणीकृत सर्व नवीन विजेवर चालणाऱ्या वाहनांना मोटार वाहन करातून सूट आहे.
• रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाच्या 18 जून 2019 च्या अधिसूचनेनुसार नवीन विजेवर चालणाऱ्या वाहनांना नोंदणी आणि नूतनीकरण शुल्कातून सूट देण्यात आली आहे.
• मुंबई-पुणे ऐरोली-चव्हाण द्रुतगती मार्ग, खरडा-हरियाणा सम्राट बाळासाहेब ठाकरे महाराष्ट्र समृद्धी महामार्ग आणि अटल सेतू (मुंबई-नागपूर कॉरिडॉर) वरील प्रवासी विजेवर चालणाऱ्या वाहनांना टोल सूट देण्यात आली आहे.
• राज्य आणि राष्ट्रीय महामार्गांवर दर 25 किलोमीटरच्या अंतराने चार्जिंगच्या पायाभूत सुविधा उभारल्या पाहिजेत.
• राज्य आणि राष्ट्रीय महामार्गांवरील प्रत्येक विद्यमान आणि नवीन इंधन केंद्रावर किमान एक चार्जिंग सुविधा अनिवार्य आहे.
• महाराष्ट्र राज्य रस्ते परिवहन महामंडळाच्या (एम. एस. आर. टी. सी.) प्रत्येक बस स्थानकात किंवा बस बेवर किमान एक जलद चार्जिंग स्टेशन अनिवार्य आहे.
• डी. सी. फास्ट चार्जिंग स्टेशनसाठी (50-250 के. डब्ल्यू.) प्रोत्साहन निर्धारित खर्चाच्या 15 टक्क्यांपर्यंत आहे, ज्याची मर्यादा प्रति स्टेशन ₹5 लाख इतकी आहे, ज्यात जास्तीत जास्त 1,000 स्टेशन आहेत.
• उच्च-शक्तीच्या डी. सी. जलद चार्जिंग केंद्रांसाठी (250-500 के. डब्ल्यू.) प्रोत्साहन निर्धारित खर्चाच्या 15 टक्क्यांपर्यंत आहे, ज्याची मर्यादा प्रति स्थानक ₹ 10.00 लाख इतकी आहे आणि जास्तीत जास्त 500 स्थानके आहेत.
• ऊर्जा विभाग एकात्मिक चार्जिंग पायाभूत सुविधा नियोजनासाठी नोडल एजन्सी म्हणून काम करेल.
• पायाभूत सुविधा परवानग्या आकारण्यासाठी, स्थानिक स्वराज्य संस्था आणि उपयुक्तता कंपन्यांकडून मंजुरी एकत्रित करण्यासाठी कालबद्ध एक खिडकी ऑनलाइन मंजुरी प्रणाली स्थापन केली जाईल.

दस्तऐवजातही

• धोरण कालावधीच्या अखेरपर्यंत सर्व नवीन वाहनांसाठी 30 टक्के आणि विजेवर चालणाऱ्या दुचाकी आणि तीन चाकी वाहनांसाठी (एल5एम) 40 टक्के स्वीकारण्याचे उद्दिष्ट या धोरणात आहे.
• 2030 पर्यंत वाहतूक क्षेत्रातून 325 टन पी. एम. 2.5 उत्सर्जन आणि 10 लाख टन जी. एच. जी. उत्सर्जन रोखणे हे उद्दिष्ट आहे.
• प्रोत्साहन केवळ महाराष्ट्रात उत्पादित किंवा राज्यात विक्रीसाठी नोंदणीकृत वाहनांसाठी वैध आहे.
• या धोरणानुसार सहा प्रमुख शहरांमधील (मुंबई, पुणे, नागपूर, नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर आणि अमरावती) 50 टक्के शहरी उपयुक्तता वाहने विजेवर चालणाऱ्या वाहनांकडे वळणे अनिवार्य आहे.
• मजकुरात अनेक खराब विभाग आहेत (उदाहरणार्थ,'के. जी. के. एल. के. ए. एस. डी. एफ.'), जे प्रदान केलेल्या स्रोत दस्तऐवजात संभाव्य ओ. सी. आर. किंवा एन्कोडिंग त्रुटी दर्शवतात.