दोन भारताची, एक न्यायपालिकाः आभासी न्यायालयांचा असमान उदय

भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने 6 एप्रिल 2020 रोजी जारी केलेला हा आदेश आहे, ज्यामध्ये कोविड-19 महामारीच्या काळात न्यायालयीन कार्यवाहीत व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगच्या वापरासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे स्थापित केली आहेत. हे नागरिकांसाठी महत्त्वाचे आहे कारण ते आभासी सुनावणीला कायदेशीर ठरवते, न्यायालये तंत्रज्ञानाशिवाय असलेल्यांना प्रवेश प्रदान करणे अनिवार्य करते आणि सामाजिक अंतर राखताना न्याय सुरू राहील हे सुनिश्चित करण्यासाठी पुरावे आणि युक्तिवाद कसे हाताळले जातात यासाठी नियम निश्चित करते.

भारताचे सर्वोच्च न्यायालय, सर्व उच्च न्यायालये, जिल्हा न्यायालये, न्यायाधीश, फिर्यादी, वकील, न्यायालयीन कर्मचारी आणि न्यायव्यवस्थेमध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी सामान्य जनता.

• न्यायालयीन आवारात प्रत्यक्ष उपस्थिती कमी करण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालयांनी केलेल्या सर्व उपाययोजना कायदेशीर मानल्या जातात.
• सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालये न्यायिक कामकाजासाठी व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंग तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यास अधिकृत आहेत.
• स्थानिक परिस्थितीनुसार व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगसाठी विशिष्ट पद्धती निश्चित करण्यासाठी उच्च न्यायालये अधिकृत आहेत.
• न्यायालयांनी व्हिडिओ फीडची गुणवत्ता किंवा श्रवणक्षमतेशी संबंधित तक्रारींसाठी हेल्पलाईन राखली पाहिजे; कार्यवाहीदरम्यान किंवा त्यानंतर लगेच न केलेल्या तक्रारींची दखल घेतली जाणार नाही.
• जिल्हा न्यायालयांनी त्यांच्या संबंधित उच्च न्यायालयांनी विहित केलेल्या व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंग पद्धतींचा अवलंब केला पाहिजे.
• न्यायालयांनी, गरज भासल्यास न्यायमित्र नियुक्त करून, स्वतःसाठी साधने किंवा प्रवेश नसलेल्या वाद्यांना व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंग सुविधा पुरविल्या पाहिजेत.
• विशिष्ट नियम तयार होईपर्यंत, व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंग प्रामुख्याने युक्तिवाद ऐकण्यासाठी असते; दोन्ही पक्षांच्या परस्पर संमतीशिवाय व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे पुरावे नोंदवले जाऊ शकत नाहीत.
• पीठासीन अधिकाऱ्यांना उपस्थित लोकांची संख्या मर्यादित करण्यासाठी न्यायालयीन खोल्यांमध्ये प्रवेश प्रतिबंधित करण्याचा अधिकार आहे, परंतु ते संसर्गजन्य आजाराने ग्रस्त असल्याशिवाय एखाद्या पक्षाला प्रवेश करण्यापासून रोखू शकत नाहीत.

ए. आय. ने दस्तऐवजातून लिहिलेले आणि त्याच्या विरुद्ध तपासलेले. खाली दिलेले मूळ अधिकृत आहे.

मूळ दस्तावेज