विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनातील हिंसाचाराच्या एस. आय. टी. चौकशीचे सर्वोच्च न्यायालयाचे आदेश

हे प्रकरण एन. ई. ई. टी. 2026 च्या प्रश्नपत्रिका गळतीशी संबंधित विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनादरम्यान पोलिसांनी केलेल्या अतिरेकी बळाचा आणि हिंसाचाराच्या आरोपांशी संबंधित राज्यघटनेच्या कलम 32 अंतर्गत दाखल केलेल्या रिट याचिकांशी संबंधित आहे आणि स्वतंत्र तपास सुनिश्चित करण्यासाठी आणि ताब्यात घेतलेल्या विद्यार्थ्यांचे संरक्षण करण्यासाठी न्यायालयाच्या अंतरिम निर्देशांशी संबंधित आहे.

याचिकाकर्तेः शैलेंद्र मणी त्रिपाठी आणि इतर; प्रतिवादीः भारत सरकार, राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली आणि विविध राज्य सरकारे (महाराष्ट्र, बिहार, आसाम, उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, पश्चिम बंगाल, केरळ); खंडपीठः माननीय मुख्य न्यायाधीश, माननीय न्यायमूर्ती जॉयमाल्या बागची आणि माननीय न्यायमूर्ती व्ही. मोहना.

• न्यायालयाने महाराष्ट्र, बिहार, आसाम, उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, पश्चिम बंगाल आणि केरळच्या मुख्य सचिवांना ऑनलाईन हजर राहण्यासाठी नोटीस बजावली आहे.
• न्यायालयाने आंदोलनाशी संबंधित सर्व सी. सी. टी. व्ही., ड्रोन, शरीरावर लावलेला कॅमेरा, चित्रफीत, वायरलेस संप्रेषण नोंदी आणि पी. सी. आर. लॉज संग्रह जतन करण्याचे निर्देश दिले.
• न्यायालयाने आदेश दिले की निदर्शकांची वैयक्तिक माहिती आणि डिजिटल डेटा जतन केला जावा आणि सार्वजनिक डोमेनमध्ये उघड केला जाऊ नये.
• न्यायालयाने निदर्शकांची, विशेषतः विद्यार्थ्यांची सार्वजनिक माहिती किंवा तपशील प्रकाशित करण्यास बंदी घातली.
• गुन्हेगारी पार्श्वभूमी असलेल्या विद्यार्थ्यांव्यतिरिक्त आंदोलन करणाऱ्या विद्यार्थ्यांवर कोणतीही दंडात्मक कारवाई केली जाऊ नये, असे निर्देश न्यायालयाने दिले.
• न्यायालयाने सर्व राज्यांना निर्देश दिले की, गुन्हेगारी पार्श्वभूमी नसलेल्या निदर्शनांच्या संदर्भात ताब्यात घेतलेल्या 18 वर्षांखालील मुलांना, संभाव्यतः साध्या बंधपत्राच्या अंमलबजावणीनंतर सोडावे.
• हे प्रकरण पुढील विचारासाठी 03.08.2026 वर पाठवण्यात आले होते.

ए. आय. ने दस्तऐवजातून लिहिलेले आणि त्याच्या विरुद्ध तपासलेले. खाली दिलेले मूळ अधिकृत आहे.

मूळ दस्तावेज