विपण्यः। प्रतिभूति एवं विनिमय बोर्ड
सेबी इत्यनेन सिट्रस्-चेक्-इन्-इत्येतैः सञ्चालितं अपंजीकृत-निवेश-योजना प्राप्ता।
सिट्रस्-चेक्-इन्स्-लिमिटेड् इत्यस्य, तस्य च चतुर्णां निर्देशकाणां च विषये सेबि-संस्थायाः अयं अन्तिमः आदेशः अस्ति, यत् कम्पनी प्रतिश्रुतैः सह विराम-योजनानां प्रस्तावनेन अपंजीकृत-सामूहिक-निवेश-योजना (सि. ऐ. एस्.) प्रचालयत् इति आरोपस्य विषये अस्ति।
सिट्रस्-चेक्-इन्स्-लिमिटेड् इत्यस्य, तस्य च चतुर्णां निर्देशकाणां च विषये सेबि-संस्थायाः अयं अन्तिमः आदेशः अस्ति, यत् कम्पनी निवेशस्य प्रत्याशित-प्रतिफलैः सह विराम-योजनानां प्रस्तावनं कृत्वा अपंजीकृत-सामूहिक-निवेश-योजना (सि. ऐ. एस्.) इतीदं प्रचालयत् इति आरोपस्य विषये अस्ति।
कः चिन्तितः अस्ति? सिट्रस्-चेक्-इन्स्-लिमिटेड्, ओमप्रकाश-बसन्तलाल्-गोयन्का, प्रकाश-गणपत्-उटेकर्, वेङ्कटरामन्-नटराजन्, नारायण्-शिवराम-कोट्निस् च।
एस्. ई. बी. ऐ. किं ज्ञातवान् अथवा आदेशं दत्तवान्?
- सेबी इत्यनेन ज्ञातम् यत् सिट्रस् प्रथमदृष्ट्या पञ्जीकरणस्य आवश्यकं प्रमाणपत्रं न प्राप्य सामूहिक-निवेश-योजना (सि. ऐ. एस्.) रूपेण निधिं सङ्गृहीतुं प्रवृत्तः आसीत् इति।
- अनुसन्धाने वित्तवर्षस्य <ऐ. डि. 2> तः <ऐ. डि. 1> पर्यन्तं अवधिः अन्तर्भवति स्म।
- सेबी इत्यनेन 7 विशिष्टाः विराम-योजनाः (रत्नम्, रत्नम्, क्रिस्टल्, क्रौन्, पर्ल्, ग्लोरी, नीलमणि) अङ्किताः, ये निवेशित-राशिषु प्रतिफलस्य प्रतिज्ञां कुर्वन्तः विमोचन-विकल्पाः प्रदास्यन्ति स्म।
- एतेषां योजनानां प्रतिफलः 3 वर्षेषु 16.7% तः 9 वर्षेषु 191.2% पर्यन्तं आसीत् इति आदेशः सूचयति।
- सर्वोच्चन्यायालयस्य आदेशस्य अनन्तरम्, सेबी इत्यस्मै प्रवर्तनकार्यक्रियां कर्तुं अनुमतिं दत्त्वा, 2025 मार्च्-मासस्य 28 दिनाङ्के, कारणप्रदर्शन-सूचना जारी कृता।
अपि च दस्तावेजे।
- अस्य प्रकरणस्य दीर्घः प्रक्रियात्मकः इतिहासः अस्ति यस्मिन् प्रतिभूति-अपीलीय-न्यायाधिकरणः (एस्. ए. टि.) तथा भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयः च सम्बद्धाः सन्ति, यः अन्ततः सेबी-संस्थायै स्वस्य अन्वेषणम् पूर्णं कर्तुं, व्यवसायः सी. ऐ. एस्. संस्थां निर्मितवान् वा इति निर्णेतुं च निर्देशं दत्तवान्।
- सर्वोच्चन्यायालयेन सिट्रस् इत्यस्य सम्पत्ति-विक्रयस्य निरीक्षणार्थं विक्रय-सह-निरीक्षण-समितिः (एस्. एम्. सि.) नियुक्तः, समित्यां सेबी इत्यस्य प्रतिनिधित्वम् आसीत्।
- दस्तावेजः योजना-संरचनां अङ्क-आधारित-प्रणालीरूपेण वर्णयति यत्र निवेशकः विराम-सुविधानां कृते उपयुज्य धनस्य (प्रतिश्रुत-प्रतिफलस्य) कृते अङ्कान् पुनः प्राप्तुं चिनोति स्म।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतीय-प्रतिभूति-विनिमय-बोर्ड (सेबी)-प्रवर्तन-आदेशः
विनियामक-आदेशः डब्ल्यू. टी. एम./ए. एन्./आई. वी. डी./आई. डी. 5/31715/2025-26 · 9 आक्टोबर् 2025
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।