विपण्यः। प्रतिभूति एवं विनिमय बोर्ड
सेबी इत्यनेन ज्ञातम् यत् बी. एस्. ई. स्टाक्-विकल्प-व्यापारस्य <ऐ. डि. 1>% वास्तविकं नास्ति इति।
अयं आदेशः बी. एस्. ई. इत्यत्र द्रवरहित-स्टाक्-विकल्पेषु वास्तविक-व्युत्क्रम-व्यपारान् निष्पादयितुं रुपी-सर्विसेस्-प्रैवेट्-लिमिटेड् इत्यस्य विषये सेबी-संस्थायाः अन्वेषणं सम्बोधयति, येन कृत्रिम-व्यापार-परिमाणं निर्मितम्।
एस्. ई. बी. ऐ. इत्यनेन परीक्षणं कृतम् यत् एते कार्याणि कपट-अनुचित-व्यापार-अभ्यासान् निषेधयन्तः नियमान् उल्लङ्घयन्ति वा इति।
कः चिन्तितः अस्ति? रुपी सर्विसेज प्राइवेट लिमिटेड (पैनः एएएफसीआर0056बी)
एस्. ई. बी. ऐ. किं ज्ञातवान् अथवा आदेशं दत्तवान्?
- 2014 एप्रिल्-मासात् 2015 सेप्टेम्बर्-मासपर्यन्तं 2,91,744 ट्रेड्स् (सर्वेषु बी. एस्. ई. स्टाक्-विकल्प-ट्रेड्स्-मध्ये 81.40%) वास्तविकं न आसीत्, कृत्रिमं परिमाणं च निर्मितम् इति सेबी-संस्था अवदत्।
- रुपी सर्विसेस् प्रैवेट् लिमिटेड् इति संस्था एतेषां रिवर्सल्-ट्रेड्स् इत्यस्य निष्पादनस्य संस्थासु अन्यतमा इति अङ्किता।
- सेबी इत्यनेन 2003 तमे वर्षे सेबी (प्रतिभूतिविपण्यसम्बद्धानां कपटयुक्तानां अनुचितानां च व्यापारप्रणालिनां निषेधः) इत्यस्य विनियमानां 3 (ए), (बी), (सी), (डी), 4 (1), 4 (2) (ए) इत्येतयोः उल्लङ्घनस्य अभियोगः कृतः।
- नोटिसी इत्यस्मै समाधान-योजनाद्वयम् (2022,2024 च) प्रस्तावितम् आसीत्, परन्तु उभयोः उपयोगः न अभवत्।
- नोटिसी शो-काज्-नोटीस् इत्यस्य प्रत्युत्तरं दातुं वा विचारणायां भागं ग्रहीतुं वा असफलः अभवत्, येन सेबी पक्षतः अग्रे गत्वा आरोपान् स्वीकृतवान् इति अनुमन्यत।
- आदेशः सेबी अधिनियम, 1992 इत्यस्य धारा 15-I इत्यस्य अन्तर्गतं न्यायनिर्णयनप्रक्रिया अस्ति।
अपि च दस्तावेजे।
- कथित-हेरफेरस्य परिमाणः महत्त्वपूर्णः आसीत्, यस्मिन् निर्दिष्टकाले बी. एस्. ई. स्टाक्-विकल्प-खण्डस्य सर्वेषु व्यापारेषु <ऐ. डी. 1>% भागः अन्तर्भवति स्म।
- नोटिसी बहुविध-सूचनाः अथवा समाधान-अवसरान् न प्रत्युत्तरं दत्तवान् इति कारणात् कार्यवाहिनः एकपक्षीयरूपेण सञ्चालिताः।
- अयं आदेशः 2022 तथा 2024 वर्षयोः सेबी-सेटलमेण्ट्-स्कीम्स् इत्येतयोः उल्लेखं करोति, ये समानानि द्रवरहित-स्टाक्-विकल्प-व्यापारेषु संलग्नानां संस्थानां कृते प्रस्ताविताः आसन्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतीय-प्रतिभूति-विनिमय-बोर्ड (सेबी)-प्रवर्तन-आदेशः
विनियामक-आदेशः संदर्भ-आदेशः/ए. के./आर. के./2025-26/32333 · 8 एप्रिल् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।